الجاثية آيه 22 و الاحقاف آيه 3 . تأكيد خداوند متعال در 10 مورد از قرآن كريم در بارهء حق بودن آفرينش ( واقعيت شايسته وجود ) شديدترين تذكر است به اين كه بشر بايد بداند كه در جهانى زندگى مىكند كه بر مبناى حق آفريده شده است . بنا بر اين ، نمىتواند وجود او كه قطعاً از نظر كرامت و حيثيت و عظمت ، شايستگى برترى بر همهء جهان كيهانى دارد ، لغو و عبث و بيهوده باشد . و در سورهء الانبياء آيه 16 مىفرمايد : * ( وَما خَلَقْنَا السَّماءَ وَالأَرْضَ وَما بَيْنَهُما لاعِبِينَ ) * ( ما آسمان و زمين را براى بازيگرى نيافريديم و در سورهء الدخان آيه 38 همين مطلب آمده است با اين تفاوت كه بجاى « آسمان » آسمانها فرموده است . باضافه اين آيات كريمه ، آيات ديگرى در قرآن آمده است كه هدفدار بودن وجود آدمى را در اين دنيا با كمال صراحت اثبات مىنمايد . از آن جمله : * ( أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَأَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ ) * [ المؤمنون آيه 115 ] ( آيا گمان كرديد كه ما شما را بيهوده آفريديم و شما به سوى ما نخواهيد برگشت . ) در موارد ديگر با اشكال مختلف مسير حركت انسان را از حكمت و مشيت خداوندى شروع و بازگشت به طرف خدا را تذكر داده است . از آن جمله - * ( كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ ثُمَّ إِلَيْنا تُرْجَعُونَ ) * ( همهء نفوس مرگ را خواهند چشيد سپس به سوى ما بر مىگرديد . ) * ( الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا ) * [ البقرة ] ( ما از آن خداييم و به سوى او بر مىگرديم ) * ( فَلْيَنْظُرِ الإِنْسانُ مِمَّ خُلِقَ . خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ . يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَالتَّرائِبِ ) * [ الطارق آيه 5 تا 7 ] ( پس بنگرد انسان به آن چه كه از آن خلق شده است . او از آبى جهنده آفريده شده . اين آب از ميان استخوانهاى پشت و استخوانهاى سينه بيرون مىآيد . ) ( 1 ) * ( هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا شُيُوخاً وَمِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّى مِنْ قَبْلُ وَلِتَبْلُغُوا أَجَلًا مُسَمًّى وَلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ) *
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 266
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٢٦٦
هامش
( 1 ) در توضيح مِنْ بَيْنِ الْصُّلْبِ وَالتَّرائِبِ ، مطالب متعددى گفته شده است كه ما در اين مورد به آنها نمىپردازيم .