است ، مگر اين كه خود [ بوسيله انحراف از اصول انسانى ] ، موجب از بين بردن عزت و شرف خود بوده باشد . اين حكم باضافهء حكم بديهى عقل سليم مفاد آيات متعددى در قرآن است . از آن جمله : * ( وَلَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَفَضَّلْناهُمْ عَلى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلًا ) * [ الاسراء آيهء 70 ] ( تحقيقاً ما فرزندان آدم را تكريم نموده و آنان را در خشكى و دريا [ براى تكاپو در مسير تحصيل وسائل حيات ] وادار نموديم و از مواد پاكيزه به آن روزى داديم و آنان را به مقدارى فراوان از آنچه كه آفريدهايم ، برترى داديم ) اگر درست دقت كنيم خواهيم ديد همهء نظامهاى اخلاقى و حقوقهاى پيشرو حقيقى ، كرامت و شرف انسانى را از اصيلترين مبانى خود مىدانند . آيه اى ديگر كه در ممنوعيت و حرمت استضعاف صريحتر است ، اينست : * ( إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ قالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الأَرْضِ قالُوا أَ لَمْ تَكُنْ أَرْضُ الله واسِعَةً فَتُهاجِرُوا فِيها فَأُولئِكَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ وَساءَتْ مَصِيراً ) * [ النساء 97 ] ( كسانى كه فرشتگان آنان را [ در موقع مرگ ] در حالى كه به خود ظلم كردهاند ، در مىيابند ، به آنان مىگويند آيا زمين خداوند پهناور نبود ، تا در آن مهاجرت كنيد ، پس منزلگاه نهانى آنان دوزخ است و دوزخ سرنوشت تنهاى بديست ) و همچنين مىتوان گفت : همهء آيات قرآنى كه ظلم به نفس را تحريم مىفرمايند با عموميت يا اطلاقى كه دارند شامل ظلم جسمانى و معنوى مىباشند .
2 - انسان جانداريست داراى دو بعد : مادى و معنوى
[ و بعبارت ديگر جسمانى و روحانى و غير ذلك از اصطلاحاتى كه در فلسفهها و علوم انسانى و فرهنگها به كار مىروند ، مانند كالبد مادى و روانى ] اين يك حقيقت و اصل ثابت است . هر مكتب فلسفى و هر روش علمى و طرز تفكرى اين حقيقت را ناديده بگيرد ، انسان را ناقص مطرح نموده و هر سخنى را كه بر مبناى تك بعدى . . . مادى فقط ، يا معنوى فقط مطرح نمايد ، مستند به اساس علمى و واقعى نخواهدبود .