16 ، 17 - و اللَّه لا أكون كمستمع اللَّدم ، يسمع النّاعي و يحضر الباكي ، ثمّ لا يعتبر ( سوگند به خدا ، من از آن اشخاص نخواهم بود كه سينه زدن و شيون كنندهء و گريهء گريه كنندگان براى مرگ كسى را بشنود و سپس عبرت و پندى نگيرد . )
شگفتا ، ديدن و شنيدن معلولها و غفلت از علتها
نظير اين مثل را امير المؤمنين عليه السلام در خطبهء ششم چنين فرموده است : و اللَّه لا أكون كالضّبع تنام على اللَّدم ، حتّى يصل إليها طالبها و يختلها راصدها ( سوگند به خدا ، مانند آن كفتار نخواهم بود كه با صداى با آهنگ او را به خواب ببرند ، تا جوينده اش به او برسد و آنكه در كمينش نشسته است او را بفريبد . ) و اگر منظور از « لدم » سينه زدن باشد ، چنان كه بعضى گفتهاند ، معناى جملهء مورد بحث ، هشداريست كه امير المؤمنين عليه السلام به مردم جامعه در بارهء مشاهده معلولات مىدهد ، كه دليل بوجود آمدن علتى براى آنها مىباشد . واقعا چه غفلت بزرگى است كه در طول تاريخ به فراوانى در همهء جوامع ديده مىشود ، با اين كه ضرورت و بداهت قانون « عليت » در حديست كه بعضى از فيلسوفان معتقدند كه اين يكى از قوانين فطرى است كه هر كسى با ديدن معلولى مىفهمد كه علتى در كار است . و هر عاقلى با ديدن علتى مىفهمد كه پشت سر اين علت ، معلولى به وجود خواهد آمد . سرتاسر تاريخ پر از بىتوجهى مردم نادان يا هوسبازان و خودكامگان به اين قانون بديهى فطرى است .