ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 196

موجود عظيم و مقدس و وابسته به خداوند بزرگ است . 8 - ژان ژاك روسو در كتاب معروف خود پس از ذكر شرائط قانونگذارى مىگويد : « بنا بر آنچه گفته شد ، فقط خدايان مىتوانند چنان كه شايد و بايد براى مردم قانون بياورند » ( 1 ) بدانجهت كه روسو مردى است مسيحى و يكتاپرست . لذا منظور وى از خدايان انسانهاى مقدس و وابسته به خدا مىباشند . مانند انبياء عليهم السلام در اصطلاح ما . 9 - در مراتب خدايان مصر باستانى اين ترتيب وجود دارد : امون رع بعنوان آفتاب مخفى خدايى است كه مرزى براى معبود ( خداوند ) سيستم دهندهء هستى است و مرتبهء اين خدا پس از پتاح است كه ايجاد كنندهء كائنات است ( 2 ) اميدواريم مطالعه كنندگان ارجمند حتماً براى تكميل اين مبحث همان گونه كه اشاره كرديم ، مراجعه فرمايند به مجلد دهم از تفسير و نقد و تحليل مثنوى از ص 63 تا ص 74 از مجموع اين تحقيقات بيك نتيجهء مهم مىرسيم و آن اينست . اكنون به تفسير جملات خطبه مىپردازيم : اين كه امير المؤمنين عليه السلام مىفرمايد : « خداوند پيامبر را مبعوث فرمود تا بندگان خود را از پرستش بتها نجات داده و به عبادت خود وادار نمايد » منظور آن نيست كه اهل جاهليت خداوند بزرگ را قبول نداشتند ، بلكه مقصود آن حضرت اينست كه آنان خداشناس حقيقى نبودند ، زيرا اگر معرفت آنان در بارهء خدا كامل بود ، نه بتها و ديگر موضوعات را مىپرستيدند ، و نه با ارتكاب قتل و غارت و انواع زشتىها شيطان را مىپرستيدند . ممكن است گفته شود : مگر بعد از بعثت پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم پرستش غير خدا و پيروى از شيطان از بين رفت ، درست است كه بتهاى جامد شكسته شد و مردم هم با زبانشان لعنت به