مىكند .
اولًا اگر * ( هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ ) * ( راسخان در علم ) را به لفظ جلاله ( الله ) عطف كنيم . با نظر به اين كه منظور صاحبان اين نظريه ، همهء علماء صاحبنظر مىباشد . [ نه عدهء خاصى كه پيامبر و أئمه معصومين مىباشند ] از جهت قاعدهء ادبى صحيح نخواهد بود ، زيرا حصر قطعى علم تأويل به خداوند متعال با شركت هزاران عالم صاحب نظر در همين علم تأويل به هيچ وجه صحيح نيست .
و ثانياً در امثال اين موارد ، روش آيات چنين است كه خداوند سبحان وقتى كه مردم با ايمان را كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله هم در ميان آنان وجود دارد در بارهء يك موضوع بيان مىفرمايد ، رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله را نيز قبلا متذكر مىشود و اين نكتهء بسيار عالى است كه مرحوم علامه طباطبائى در تفسير آيهء مورد بحث آن را مطرح نموده است . مانند 1 - * ( آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْه مِنْ رَبِّه وَالْمُؤْمِنُونَ ) * [ البقرة آيه 285 ] ( رسول خدا ( ص ) به آن چه كه از پروردگارش به او نازل شده است ايمان آورده است و [ همچنين ] مردم با ايمان ) 2 - * ( ثُمَّ أَنْزَلَ الله سَكِينَتَه عَلى رَسُولِه وَعَلَى الْمُؤْمِنِينَ ) * [ التوبه 26 ] ( سپس خداوند آرامش خود را به پيامبرش و به مردم با ايمان نازل فرمود . ) 3 - * ( لكِنِ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَه ) * [ التوبه آيه 88 ] ( و لكن پيامبر ( ص ) و كسانى كه با او ايمان آوردهاند . ) 4 - * ( إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهِيمَ لَلَّذِينَ اتَّبَعُوه ) * [ آل عمران آيه 68 ] ( و اين پيامبر و كسانى كه ايمان آوردهاند . ) 5 - * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى الله ) * [ التحريم آيه 8 ] ، ( خداوند پيامبر و كسانى را كه ايمان آوردهاند خوار و پست نمىسازد . ) بنا بر اين ، همانطور كه علامهء طباطبائى متوجه شده است مىبايست آيهء مورد تفسير چنين باشد : وَلا يَعْلَمُ تَأْوِيلَه إِلَّا الْلَّه وَرَسُولُه وَالْرَّاسِخُونَ فِى الْعِلْمِ ( و نمىداند تأويل آن متشابه را مگر خدا و رسول خدا و راسخان در علم ) و اين كه گفته شده است اگر علم تأويل متشابه منحصر به خدا باشد ، و هيچ كس نداند چه فائده اى بر نزول آيات متشابه مىتوان تصور نمود پاسخ آن با توجه
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 154
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٥٤