مىتوان تصور نمود كه هستى و نيستى و زندگى و مرگ براى انسان يكسان باشند چه بايد كرد كه تخدير و هستىهاى متنوع نمىگذارد كه انسان بفهمد - نيستى غير از هستى است )
آتشش پنهان و ذوقش آشكار
دود او ظاهر شود پايان كار
9 ، 15 - إنّ اللَّه يبتلى عباده عند الأعمال السّيّئة به نقص الثّمرات ، و حبس البركات ، و أغلاق خزائن الخيرات . ليتوب تائب ، و يقلع مقلع ، و يتذكَّر متذكَّر ، و يزدجر مزدجر ( خداوند سبحان بندگان خود را در هنگام ارتكاب اعمال زشت مبتلا مىسازد و به كاهش ميوهها و بستن در خزانههاى خيرات ، تا كسى بخواهد به طرف خدا باز گردد و گنهكار دل از گناه بر كند و كسى كه بخواهد به ياد خدا بيفتد و كسى كه مىخواهد به جهت نهى از لغزشها ، از آنها امتناع بورزد . )
نتائج وخيم گناهان روزى گريبان گنهكاران را مىگيرد
آنچه كه تجارب و مشاهدات مستمر نشان مىدهد ، اينست كه هيچ عملى بدون عكس العمل ، يا باصطلاح ديگر : هيچ علتى بدون معلول و هيچ مقدّمه لازم و كافى بدون صدور يك نتيجه نبوده است . نهايت امر اين است كه حكمت بالغهء خداوندى براى هشدار و اخطار مردم ، مقدارى قابل توجه از عكس العملها را در همين دنيا بوجود مىآورد ، باشد كه مردم از آن عبرت بگيرند و بدانند كه * ( فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَه . وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَه ) * ( 1 ) ( پس هر كس بر وزن ذرهاى خير انجام بدهد آن را خواهد ديد و هر كس به وزن ذرهاى شر انجام بدهد آن را خواهد ديد )
اين جهان كوه است و فعل ما ندا
سوى ما آيد نداها را صدا
و بقيه عكس العملها و يا معلولها و نتائج كردارها در ابديت سراغ آدمى را مىگيرد .
امروزه بروز بيماريها و ناگواريها سخت در شرق و غرب دنيا براى هيچ كس پوشيده
هامش
( 1 ) الزلزال آيه 7 و 8