تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 113

مساهمون:

ص١١٣
با در نظر داشتن وضع ماشينى كه مردم را از تحصيل آگاهىهاى لازم و كافى در باره همديگر ، مخصوصا در بارهء شخصيتهاى بزرگ كه منشأ اثر در جامعه مىباشند ، مانع مىشود . و با در نظر داشتن تخصصهاى محيّر العقول در فنون متنوع تبليغات در دو ميدان سمعى و بصرى كه موجب شده است گردانندگان جوامع دنيا در يك لحظه ، در بارهء هر چه كه مىخواهند ، فضاى جوامع را آمادهء پذيرش نمايند . اين اصلى كه امير المؤمنين عليه السلام در كلام مباركشان فرموده‌اند ، بايد بيش از پيش مورد دقت و عمل قرار بگيرد . امروزه اهميت تأثير تبليغات بقدرى است كه مىتواند يك جامعه را از اين رو به آن رو به گرداند ، از كاه‌ها كوه‌ها بسازد و كوه‌ها را تا حدّ كاه‌ها كوچك كند . شايد بجرئت بتوان گفت كه امروزه خطر نابود كنندهء تبليغات خيلى بيش از كاربرد اسلحهء كشنده مىباشد . لذا در مقابل چنين عامل خطرناك ساكت نشستن و مردم جامعه را به حال خود رها كردن ، بزرگترين خيانت به آن مردم است .

در آن موارد كه سخن احتمال صدق و كذب را دارد و ديدن ، انسان را مستقيما در ارتباط با واقعيات مىگذارد ، قطعى است كه ديدن ترجيح دارد

منظور امير المؤمنين عليه السلام همين است كه در آن موارد كه سخن توانايى حكايت قطعى از واقعيات را ندارد ديدن با چشم اصالت دارد و مورد اعتماد است نه شنيدن . همه مىدانيم كه در شناساندن اصيلترين لازمهء قضيه گفته شده است كه « ألقضيّة تحتمل الصّدق و الكذب » ( قضيه احتمال صدق و كذب را دارد ) مگر هنگامى كه سند سخن از جهت ناقلان و دلالت آن بر مقصود ، بقدرى قوى باشد كه هيچ احتمال خلاف واقع در آنچه را سخن ارائه مىدهد ، در ميان نباشد ، بديهى است كه در اين صورت سخن قابل استناد بوده و مىتوان به آن اعتماد نمود . به همين جهت بوده است كه همواره نقل متواتر يك قضيّه هر اندازه بيشتر باشد ، اطمينان بخشتر و مورد اعتماد عالىتر مىباشد .