مىشود ، بار ديگر آن دل شكسته را جبران نموده و التيام مىبخشد . باز همان آيينه است كه فروغ جمال خداوندى را در خود منعكس مىسازد گفته شده است كه خدا فرموده است أنا عند المنكسرة قلوبهم
( من در نزد كسانى هستم كه دلهاى آنان شكسته شده است ) البته تجارب بسيار فراوان هم مؤيّد همين جبران و التيام ، بلكه انقلابات سازندهء روانى است كه در هنگام شكسته شدن يك قلب به وجود مىآيد . اين متفكر انسانشناس در مورد ديگر مىگويد : 120 - « نسبت به عقوبتزدگان شفقت داشته باشيم - دريغا ما خود كيستيم من كه با شما سخن مىگويم كيستم شما كه گوش به من مىداريد كيستيد از كجا مىآئيم آيا كاملا اطمينان داريم كه پيش از آنكه زائيده شويم كارى نكردهايم زمين خالى از شباهت بيك زندان نيست ، از كجا معلوم است كه آدمى يك بازداشت شدهء عدل الهى نيست ، از نزديك بزندگى بنگريد ، اين زندگى چنان ساخته شده است كه در همه جايش عقوبتى احساس مىشود ، آيا شما آن كسيد كه خوشبخت نام دارد بسيار خوب ، با اين همه همه روزه غمگين هستيد ، هر روز اندوه بزرگى يا پرواى كوچكى مخصوص به خود دارد . ديروز براى سلامت كسى كه نزد شما عزيز است مىلرزيديد ، امروز بر سلامت خود بيمناكيد ، فردا اضطرابتان راجع به پول خواهد بود ، پس فردا زخم زبان يك مفترى اندوهگينتان خواهد ساخت ، پسين فردا بدبختى يك دوست سبب تأثرتان خواهد شد ، سپس بدى يا خوبى هوا ، پس از آن شكستن يا گم شدن چيزى نفيس ، پس از آن تفريحى كه بدليل آن وجدان و ستون فقرات ملامتتان مىكند يك بار ديگر جريان امور عمومى .
اين در صورتيست كه آلام قلبى را بشمار نياوريم و همچنين امتداد مىيابد ، ابرى از ميان مىرود ، ابر ديگرى پديدار مىشود ، در هر صد روز به زحمت يك روز اتفاق مىافتد كه آفتاب شادمانى براى شما بدرخشد و حال آنكه شما از افراد نادرى هستيد كه سعادت دارند ، امّا ديگر آدميان ظلمت راكد بر سرشان افتاده است ، كسانى كه صاحب فكراند اين
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 108
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٠٨