بنابراين نظريه ، زمين دو حركت دارد : يكى از آن كه زمين به طور مايل به دور آتش مركزى مىچرخد ( انتقالى ) و ديگر آن كه به دور خود مىگردد ( وضعى ) و از اين گردش دوم ، شب و روز به وجود مىآيد .
ولى « ارستارك » كه از هواداران فيثاغورس بود اين نظريه را كه آتش محيط به فضاى نامتناهى است ، رد كرد و همچنين گفت كه آتش مركزى ، خورشيد است ! و البته اين هيئت را نزديكترين نظريات هيئتى به هيئت عصر جديد ، مىتوان دانست .
6 . هيئت جديد
بنيان گذاران هيئت جديد ، دانشمندان اروپايى هستند كه پس از نهضت علمى و جهانى مسلمانان ، به سوى علوم جديد روى آوردند و از همين جاست كه آن را نظام نو و هيئت عصرى ، غربى ، جديد و . . . مىنامند .
ما مىتوانيم بگوييم كه اين هيئت جديد ، همان هيئتى است كه در اخبار آل محمد صلى الله عليه و آله وارد شده است . براى آن كه مسلم است كه امام جعفر صادق عليه السلام كه در كشف مغيبات و مجهولات مشهور است ، دربارهء مسائل هيئت و فيزيك و شيمى و مباحث طبيعى ، نظرياتى ابراز داشته كه چگونگى آن از كتابهاى شاگرد وى جابر بن حيان كاملًا روشن مىشود و كتابهاى وى قبل از ظهور نوابغ هيئت جديد ، در آلمان به چاپ رسيده است .
* * * « ابن خلكان » در كتاب وفيات الاعيان در ترجمهء امام صادق عليه السلام مىگويد : وى يكى از ائمهء دوازدهگانهء مذهب اماميه است ، از سادات اهل البيت بوده و به علت راستى گفتار به « صادق » ملقب شد و فضل و علم وى بالاتر از آن است كه ذكر شود و او را در علم فيزيك و شيمى و . . . گفتههايى است و شاگرد وى ابوموسى جابربن حيان صوفى طرطوسى ، كتابى تأليف كرده است كه داراى هزار صفحه بوده و شامل رسالههاى امام