در هر شبانه روز ، با همهء افلاكى كه در بر دارد ، يك بار به دور زمين مىگردد ! ( به شكل شمارهء 1 رجوع شود ) .
هر يك از سيارات ، سير مخصوصى دارد كه تابع سير فلك خود بوده و بر خلاف جهت سير فلك اطلس ، حركت مىكند ، و از اينجاست كه آنها را سيارات سبعه مىنامند و در واقع هم حركات آنها مختلف است .
هر يك از اين افلاك ، شامل افلاك كوچكى نيز هستند كه پيشينيان در كتابهاى خود ، در شرح آنها به تفصيل سخن گفتهاند و ما بعضى از نظريات و مبانى آنها را در ضمن مباحث اين كتاب ، نقل خواهيم كرد .
هيئت بطلميوسى را اگر آلات و ادوات علمى جديد و اكتشافات اخير به وجود نيامده بود ، انصافاً مىتوانستيم بهترين نظريههاى شبيه به حقيقت بشناسيم ! و روى همين اصل هم بود كه تا نظريهء بطلميوسى روى كار آمد ، همه آرا و افكار گذشته و قبلى را به كلى زيرورو كرده و از هم پاشيد و دانشمندان و حكما نيز آن را پذيرفتند و عالم متمدن هم - قبل از پيدايش هيئت جديد - ميدان وسيعى براى پيروان و ياران آن بود و ما در اين كتاب ، هر كجا كه اسمى از هيئت قديم برده باشيم ، مرادمان همين هيئت است « 1 » .
3 . هيئت مصرىها
اين هيئت ، با هيئت بطلميوسى مخالف است ، و فقط بنا به نقل « فانديك » در اين كه عطارد و زهره هر دو قمرهاى خورشيد بوده و فقط به دور آن مىچرخند و خورشيد
هامش
( 1 ) . هيئت بطلميوسى با همهء طرفداران فراوانى كه داشت ، به كوشش چهار نفر از دانشمندان اروپايى در هم فرو ريخت و اين چهار نفر عبارتند از :
يك : كوپرنيك : با اثبات حركت زمين ، دو : كپلر : با ترويج نظريهء بيضى بودن افلاك ، سه : گاليله : با استفاده از تلسكوپ ، چهار : نيوتون : با كشف قانون جاذبهء عمومى .