مؤلف دانشور « تفسير قرآن » مهمى به نام المحيط و حجة الاسلام با اسلوب مطلوب عصرى كه محتوا خلاصهء نظريات و كشفيات جديد است ، تأليف نموده كه متأسفانه تاكنون به چاپ نرسيده است . آثار و تأليفات ديگر ايشان در مواضيع متنوع ، غير از مقالاتى كه در مجلات المرشد و العرفان و المقتطف و الهلال و . . . درج و نشر گرديده ، بسيار است ، كسانى كه طالب مزيد اطلاع باشند ، به كتابى كه در شرح حال مؤلف به نام « نابغة العراق - أو - هبة الدين الشهرستانى » به قلم فقيد علم و ادب « سيد محمد مهدى سبزوارى » ( متوفاى 1350 ه . ق . ) نگارش و در « بغداد » به چاپ رسيده است ، مراجعه نمايند .
مؤلف گرامى اگر چه در اثر مطالعات بسيار و تهيهء تأليفات بىشمار ، نور چشمان نازنينش را ازدست داد و از خواندن و نوشتن در اين اواخر كاملًا درماند . . . ولى باز هم از نشر حقايق و مزاياى اسلامى با وسايل ممكنه به اقتضاى عشق و علاقهء مفرطى كه دارند ، خوددارى ندارند . حفظه اللَّه علماً و ناصراً للعلم و الدين « 1 » .
حاج عباسقلى ص . وجدى
واعظ چراندابى
تبريز - ايران 1356 ه . ق . - 1316 ه . ش .
پايان
هامش
( 1 ) . بايد ياد آور شد كه اين شرح حال ، و شرح حالى كه مرحوم حاج سراج انصارى از علامهء شهرستانى نوشته است ، تا تاريخ 1356 ه . يعنى تا 50 سال پيش از تاريخ كتابت است و بدون شك در ربع قرن بعدى كه مؤلف زنده بود بر خدمات اجتماعى و تأليفات پرقيمت وى همچنان افزوده شد كه متأسفانه ما از چگونگى آنها اطلاع كامل و كافى در اختيار نداريم و ظاهراً به بخشى از آنها ، در چاپ سوم عربى اشاره شده است . . . . ( خ )