علميه به شمار رفته ، شتافته در اثناى توقف به مجالس درس آية اللَّه آخوند ملا محمد كاظم خراسانى و شيخ الشريعت اصفهانى و ساير علماى اعلام حاضر و از بيانات بلند ايشان مستفيد مىگشت و در عين حال به اقتضاى شوق فطرى همت به تحصيل آداب عصرى و علوم جديد نيز گماشته و مقام بلندى را احراز كرد . در آن زمان با مفتى ديار مصر شيخ محمد عبده « 1 » و نويسندهء مجلهء المنار سيد محمد رشيد رضا « 2 » و نويسندگان مجلات شهيرهء قاهره : المقتطف و الهلال بناى مكاتبه را گذاشته و « نجف » را از نقطه نظر ادبى با قطر مصر مربوط كرد . در سال 1321 ه . ق . خود را به تدريس اخلاق و فلسفه و فنون عقلى مصروف داشت .
در سال 1327 ه . ق . كتاب جليل الهيئة و الاسلام را كه در استخراج مسائل هيئت جديد از ظواهر آيات قرآنى و احاديث اسلامى بحث و گفتوگو مىنمايد ، تأليف و نشر داد . در سال 1328 ه . ق . مجلهء جليلهء العِلْم را كه اولين ماهنامه برجسته دينى و فلسفى و سياسى و علمى و صنعتى در آن قطر بود ؛ در نجف الاشرف داير كرد و قريب دو سال به نشر آن ادامه داد كه 12 شماره از سال نخستين و 9 نمره از سال دوم مرتباً انتشار يافت . و براى مجله ، كتابخانهء مهمى تأسيس شده بود كه فضلا و ادبا به طور عموم از آن مستفيد و بهرهياب مىشدند .
در سال 1340 ه . ق . وزارت معارف عراق بين النهرين را عهده دار شد و خدمات درخشان و شايان همه گونه تقديسى نسبت به معارف عالم اسلامى به عمل آورد . در سال 1342 ه . ق . رياست « تميز شرعى جعفرى » را در « بغداد » متصدى گرديد و در اين اواخر ، با اشاره مرحوم آية اللَّه سيد ابوالحسن اصفهانى نمايندگى بغداد را پذيرفت .
هامش
( 1 ) . ( 1258 - 1323 ه . ق . )
( 2 ) . در 23 جمادى الاولى از سال 1354 ه . ق . در مصر به مرگ ناگهانى به سراى جاودانى رخت بر بسته است .