اجمالى از شرح حال مؤلف « 1 »
بسمه تعالى
كتاب حكمت انتساب « الهيئة و اسلام » تأليف منيف دانشمند و نابغهء كبير حضرت آقاى سيد « هبة الدين شهرستانى » كه اينك ترجمهء فارسى آن به نام اسلام و هيئت به قلم شيواى نويسندهء تواناى ايرانى حضرت آقاى « فراهانى » ، با پيشانى باز و با چهرهء بشاش ، به معرض استفاده دانشجويان گذارده مىشود ، يگانه مجموعه گرانبهايى است كه توافق آيات قرآنى و احاديث اسلامى را با هيئت جديد و اكتشافات اخير به طور نغز و دلكش مبرهن و مدلل مىسازد ، تنها اثر پرقيمتى است كه بالنتيجه حقانيت دين پاك اسلام و مزيت مهين دستور آسمانى يعنى « قرآن » را با اسلوب مطلوب و عصرى روشن و آفتابى مىكند . نخستين كتاب برجستهاى است كه بر روى نگارشات نويسندگان غرب مانند « سرجان مالكم » « 2 » و غيره كه تعاليم بلند اسلام را از روى
هامش
( 1 ) . اين بحث در چاپ اول كتاب - بغداد 1356 - به عنوان « ختامه مسك » آمده بود . . . و در اين چاپ نيز پس از تجديد نظر نويسنده دانشمند و معظم ، به همان عنوان : « ختامه مسك » نقل مىشود . ( خ )
( 2 ) . سرجان مالكم ، از افسران انگليس و از مردم « اكس » بوده ، در سال 1769 ميلادى متولد و به سال 1833 م . فوتكرده است . در سال 1808 م . به سمت سفارت به ايران آمده ، كتابى راجع به تاريخ ايران از زمان بيشداديان تا اواسط سلطنت فتحعلى شاه قاجار در دو جلد به رشتهء تأليف آورده است . و ميرزا اسماعيل ( حيرت ) كه در سال 1836 م . در « تهران » متولد و به سال 1898 م . در بمبئى در گذشته ، با اشارهء حكمران آن سامان هر دو جلد تاريخ مذكور را از انگليسى به فارسى ترجمه كرده است . مورخ مزبور در صفحهء 172 ، ج 2 از كتاب فوق مىنويسد : پيغمبر مسلمين در تركيب هيئت عالم معتقد رأى بطلميوس صاحب مجسطى بوده كه زعم بعضى آناست كه در سال هفتاد از تاريخ عيسى متولد شده است بوده و بنا بر قولى منجم و رياضى و جغرافىدان بزرگ يونانى در قرن دوم ميلادى مىزيسته است . به كتاب تاريخ علوم عقلى درتمدن اسلامى ، ص 108 ، ج 1 ، ط 1 ، نگارش دوست دانشمند آقاى دكتر ذبيح اللَّه صفا و دايرة المعارف پطرس بستانى ، ص 484 ، ط بيروت بازگشت شود . و گروهى گويند كه قريب 140 سال قبل از ميلاد به دنيا آمده است ( ذوالقرنين ، ص 14 ، ط 3 تبريز ) و بعضى هم گويند كه 130 سال بعد از ميلاد به دينا آمده است ( هيئت فلاماريون ، ص 6 ، ط تهران ) .
مجسطى به عربى ترجمه شده ، مدت « 700 سال » در اغلب بلاد آسيا اعتقاد مردم اين بود كه اصل قاعدهء استكشاف كرات و اجرام آسمانى اين كتاب است .