اسلام است كه چراغ دانش و خرد را در جهان برافروخت و فرار راه جهانيان گذاشت » .
براى اين كه اين گفتار ما هر چه روشنتر گرديده و در اين زمينه دليل بيّن و برهان واضح ديگرى در دست باشد ، توجه خوانندگان گرامى را به مطالعهء كتاب نفيس و بديع و نوشتهء گرانمايه و سودمندى معطوف مىداريم :
اين كتاب گرانمايه ، همانا كتاب مستطاب الهيئة و الإسلام ( اسلام و هيئت ) تأليف علامه شهير و فاضل نحرير « سيد هبة الدين شهرستانى » مىباشد كه اينك به خامهء تواناى دانشمند فرزانه معاصر فردوس فراهانى ، به زبان شيرين فارسى ترجمه شده و با قطع و كاغذ مرغوب و چاپ نفيس به سعى و اهتمام مهين دانشمند گرانمايهء خداپرست آقاى م . سراج انصارى در شرف انتشار است !
اشتهار عالم گير اين كتاب مستطاب و مقام بلند علمى و تحقيقى مؤلف معظم آن و نيز جايگاه والاى فضلى و ادبى مترجم و ناشر آن ما را از همه گونه توصيفى بىنياز مىكند . به عقيدهء ما جملهء دلنشين « هبة الدين » كه در پشت جلد با خط جلى به نظر قاريان مىرسد ، بهترين معرف قدر و قيمت اين اثر جليل و تصنيف بىنظير تواند بود .
مؤلف پرمايه اين كتاب خواسته است اصول هيئت جديد را با آيات و اخبار و احاديث كه از كتاب مقدس و كلمات دُربار پيشوايان اسلام كه در دست است ، تطبيق نمايد . و الحق و بدون مبالغه و اغراق ، توان گفت كه چنان كه شايد و بايد از عهده اين كار شگرف برآمده است .
پيشينيان كه عقايد فلاسفهء يونان را غير قابل انكار تشخيص مىدادند و آراى ايشان را جزو بديهيات آيات مىشمردند - در تطبيق آيات و اخبار با اقوال آنان ، اصرار غريبى داشتند . و در جايى كه آيات قرآنى و كلمات بزرگان اسلامى ، يا آراى فلاسفه ناسازگار مىنمود بىمحابا دست به دامن تأويل مىزدند و با زور و تكلف به تأليف و
اسلام و هيئت (فارسى) — صفحة 483
مساهمون: خسرو شاهى
ص٤٨٣