مقالهء دوم
در كتب احتجاج ، اختصاص ، منتخب الاختصاص ، بحارالانوار و بصائر الدرجات به اسناد صحيح خبرى است از حضرت صادق عليه السلام كه به ستارهشناسان « يمنى » فرمود :
يسير عالم المدينة - يعني نفسه - نفس في ساعة من النهار مسيرة الشمس سنةً حتى يقطع اثنى عشر ألف عالم مثل عالمكم هذا ما يعلمون انّ اللَّه تعالى خلق آدم ولا ابليس ؛
داناى مدينه - يعنى خود آن حضرت - در يك ساعت از شبانه روز به اندازهء يك سال شمسى راه مىپيمايد ! و از دوازده هزار عالم عبور مىكند كه هر يك مثل عالم شماست ولى از وجود آدم و ابليس ، اصلًا خبر ندارند .
شرح : به قرينهء مفاد مقالهء سوم كه مذكور خواهد شد ، احتمال دارد مقصود از سير امام صادق عليه السلام در يك ساعت ، به اندازه يك سال شمسى ، سير روحانى باشد كه نفس قدسى وى با نيروى غيبى ملكوتى در اعماق عوالم هستى حركت نموده و بر نظامات نامحصور احاطه مىيابد و ممكن است مراد از سير شمس هم سير سالانه معروف آن نبوده و مقصود سير شمس در يك سال كامل باشد به همراه همهء اتباع نظامش به حركت انتقالى در فضاى نامحدود ، به سوى نقطه مقصد مجهول ! بقيه مضامين خبر نوشته شده ، همانند خبر اول است .
مقالهء سوم
در كتب بحارالانوار ، شرح صحيفه ، بصائر الدرجات ، منتخب الاختصاص و غيره خبرى است از على بن الحسين عليهما السلام كه به منجمى فرمود :
هل أدلّك على رجل قدمرّ منذ دخلت علينا في أربعة عشر عالماً كلّ عالم أكبر من الدنيا ثلاث مرّات و لم يتحرك من مكانه ؟ قال : من هو ؟ قال : أنا ؛
آيا نمىخواهى مردى را به تو نشان دهم كه از آن دم كه تو در اين مجلس بر ما