شرح صحيفهء سجاديه ، تفسير نورالثقلين و غيره از كتب قديم شيعه به اسناد قوى از حضرت صادق عليه السلام كه فرمود :
إنّ للَّهعزّوجلّ اثنى عشر ألف عالم كل عالم منهم أكبر من سبع سموات و سبع أرضين ما يرى عالم منهم أنّ للَّهعزوجل عالماً غيرهم ، إلخ ؛
خدا را دوازده هزار عالم است كه هر يك بزرگتر از هفت آسمان و زمين است و هيچ يك از آنها ، خبر از وجود عالم ديگرى غير از خود ندارند .
شرح : اين خبر به طور وضوح منطبق با رأى معاصران است كه مىگويند : عالم هستى مركب از هزاران عالم « نظام شمسى » است و هر عالمى مشتمل بر آسمانها و زمينهاى بزرگتر از آسمان و زمين ما مىباشد . علاوه بر اين در خبر مزبور اشاراتى است بر اين كه كائنات زنده و عاقل هم در آن وجود دارد : چه ارجاع ضمير ذوى العقول - مثل كلمات منهم و غيرهم در خبر مزبور - به عوالم ، به اعتبار اهالى و ساكنان آنهاست و اگر زنده و عاقل نبودند ، بايستى - منها و غيرها - گفته مىشد ! و ديگر نفى علم خاص از آنها ، يعنى خصوص علم به وجود عالم ديگر ، دليل وجود « علم عام » در آنهاست .
نمايش تصوير
شكل شمارهء 27 - سحابىاى است كه ستارهاى آن را روشن و مرئى ساخته است
( عكس از رصدخانه منت ويلسون - كتاب نجوم براى همه )
اسلام و هيئت (فارسى) — صفحة 428
مساهمون: خسرو شاهى
ص٤٢٨