نموديم ، حكما حدس زدهاند : سيارات آن خورشيدها هم ، داراى نبات و حيوان و حتى امكانات زندگى كامل هستند هر چند حيوانات آنها از لحاظ شكل و ظاهر و چگونگى ، با حيوانات زمين ما مختلف باشند بر حسب امكاناتى كه خورشيدهاى آنها بر ما دارد !
تعدد عوالم
اما ديانت اسلامى ، پوشيده نيست كه مقالات شرع اسلامى در اين مسئله هم در موافقت با هيئت جديد ظهور دارد بلكه صريح در اين است كه جهان هستى منحصر در يك عالم يك نظام شمسى نيست ، بلكه خداوند به فيض كامل خود شموس بسيارى چون خورشيد ما آفريده كه همه داراى مخلوقاتى هستند زنده و ناطق ! مانند مخلوقات زنده و ناطق نظام شمسى ما . . . و به واسطهء فقدان روابط نه آنها از وجود ما اطلاع دارند و نه ما از وجود آنها . . . و در واقع عالم هستى مركب از عوالم و نظامات نامحصور است « 1 » كه هر يك از آنها مشتمل بر آسمانها و زمينها و حيوانات و نباتات
هامش
( 1 ) . در يكى از مطبوعات علمى آمريكا مطالب جالبى در اين باره چاپ شده كه ترجمه فارسى آن در مجلهاى منتشرشد و اينك خلاصه آن :
ده هزار ميليون خورشيد
[ يكصد سال ] قبل يعنى در آغاز اين قرن وقتى مردم مىشنيدند كه در كهكشان ما سى ميليون خورشيد وجود دارد از فرط حيرت انگشت به دهان مىبردند و مىگزيدند ولى امروز معلوم شده كه فقط در كهكشان ما ده هزار ميليون ستاره يعنى خورشيد هست .
كهكشان ما همين لكههاى سفيد است كه شب در آسمان ديده مىشود و مثل اين كه آسمان را به دو قسمت متساوى تقسيم مىنمايد .
ما وقتى هنگام شب بدون دوربين ، كهكشان را از نظر مىگذرانيم ، حقير جلوه مىنمايد و حتى جلوه ابرهاى انبوه يك روز زمستان يا بهار را ندارد ولى اگر به وسيله يك دوربين بزرگ فلكى مثل دوربين رصدخانه كوه ويلسون ( در آمريكا ) يا دوربين بزرگ رصدخانه كوه پالومر ( در آمريكا ) كه وسعت دهنه آن پنج متر است كهكشان را از نظر -