بناهاى رفيع و بلند گرفتهاند ، نه به معناى اصطلاحى منازل دوازدهگانهء خورشيد - زيرا به كارگيرى كلمهء مزبور در معناى اخير ، مربوط به زمان بعد از حضرت رسول صلى الله عليه و آله است . پس وجود قصرها و ساختمانهاى بلند در آسمانها ، دليل وجود حيوانات ذىشعور است در آنها ، زيرا « قصر » بدون « بانى » و بناى خالى از ساكنان ، معنا ندارد و به كار بردن كلمهء « بروج » بدون « الف و لام عهد » و با « تنوين و تنكير » دليل بر عدم قصد معنا اصطلاحى و مؤيد مدعاى ماست .
3 . در كتب بحارالانوار ، كافى ، وافى ، بصائر الدرجات ، انوار نعمانيه و غيره ، از « عجلان بن ابى صالح » روايت شده است « 1 » كه مردى در خدمت حضرت صادق عليه السلام براى علم و آگاهى اشاره به آسمان نمود و عرض كرد : اين قبهء آدم عليه السلام است ؟ حضرت فرمود : آرى ، ولى خداوند را قبههاى بسيارى است ، زيرا در عقب اين مغرب شما 39 مغرب يعنى زمينهاى سپيدى است آكنده از مخلوقات كه از نور شمس كسب نور و روشنى مىكنند و لحظهاى مرتكب معصيت خدا نشدهاند و نمىدانند كه خداوند آدمى آفريده است يا نه ؟
مىگويم : شايد اين شخص خبر « قبهها » را از حضرت باقر عليه السلام شنيده بود و مىخواست از حضرت صادق عليه السلام دوباره بشنود ! و خبر « قباب » را در بحث « تعدد عوالم » نقل مىكنيم و فرمايش امام صادق عليه السلام - زمينهاى سپيدى است - اشارهاى است به مغرب ، پس غرض بيان تعدد زمينهاست در فضا كه تمامى آنها پر است از مخلوقات چنان كه نظريهء متأخرين است ! و خدا البته داناتر است .
شاهزاده « اعتضاد السلطنه » پسر « فتحعلى شاه قاجار » در كتاب فلك السعاده مىگويد : اين خبر را براى يكى از دانشمندان اروپا نقل كردم ، خيلى تعجب كرد و
هامش
( 1 ) . اصل خبر : عَن عجلانَ بنِ أبي صالحٍ قال : دَخَلَ رَجلٌ على أبي عبداللَّه ( جعفر الصادق عليه السلام ) فقال له : - جُعلتُ فِداك - هذهقبةُ آدمَ عليه السلام ؟ قال : نعم و للَّهِ قبابٌ كثيرةٌ ، إنَّ خَلَفَ مَغرِبكُم هذا تسعةٌ و ثَلاثونَ مَغرباً أرضاً بَيْضاءَ مَمْلُوَّةَ خَلْقاً يَسْتَضيؤُونَ بنورِه لم يَعصُوا اللَّهَ طرفةَ عينٍ ، ما يَدرُونَ خُلِقَ آدمُ أو لَم يَخْلَقْ . إلخ . ( س )