زمين برتر دانسته و مىگويد : چون سن مريخ از سن زمين ما خيلى بيشتر است و خيلى پيش از ما اشتعال آن فرو نشسته و سرد و قابل تكوّن حيوان شده ، ناچار انسان هم در آن خيلى زودتر به وجود آمده و زودتر از ما پا به دايرهء تمدن گذاشته و بيشتر ترقى كرده است !
« محمد مسعود » مصرى در تقويم مؤيد « 1 » چنين مىنويسد : « حكما در مسكونى بودن كواكب اختلاف دارند و مشهور قائل به عدم آن هستند ، ولى « هرشل » و « اراكو » كه از بزرگان دانشمندان معاصرند ، قائل به ثبوت آن در همه كواكب هستند ، حتى در خورشيد ! و مأخذ قول مشهور - عدم وجود حيوان در كواكب - اين است كه در رصد و عقل ، اين معنا بعيد مىنمايد مگر در بعضى از نجوم كه شرايط زندگى در آن فراوان است و مسكونى بودن اين قبيل نجوم مورد شك است : مثل مريخ كه فضاى آن مملو از بخار آب است و ساير شرايط حيات هم در آن موجود و به حد كافى است و از اين رو احتمال دارد داراى ساكنانى باشد هر چند از نقطه نظر شكل با ساكنان زمين مخالف باشند ! بر خلاف قمر كه چون از آب و هوا و ساير عناصر حياتى و شرايط زندگى خالى است . ساكنانى براى آن نمىتوان تصور كرد .
زهره و عطارد هم نظر به عمر كوتاه خود ! و كمى سابقهء آنها ، هنوز قابل سكونت نشدهاند هر گاه حيوانى هم در آنها وجود داشته باشد ، مانند حيوانى است كه قبل از خلقت بشر در زمين وجود داشته است . و اما مشترى : چون هواى آن پر از ابر است و در اغلب سطوح آن آب جريان دارد ، اگر حيوانى در آن وجود داشته باشد از جنس حيوانات آبى است .
اما زحل ، اورانوس و نپتون : دربارهء اين سه سيارهء ، اظهار عقيده نمىتوان كرد ! چه از بس دورند و فصولشان طولانى است كه به وسيلهء رصد نمىتوان چيزى از
هامش
( 1 ) . تقويم مؤيد ، سال 1319 ه . ص 12 .