و دربارهء « زحل » مىگويد : زحل داراى حلقهها و خطوط و علاماتى است و چنانكه در مشترى گفتيم عبارت از ابرهاى آن است .
در كتاب أرواء الظماء راجع به « عطارد » نوشته است : هواى اين سياره به اندازهاى متراكم است كه حد بين قسمت روشن و قسمت تاريك آن تميز داده نمىشود و بعضى كوهها هم در آن ديده شده است .
و در شرح « مريخ » مىگويد : بعضى از حكما در قطعات سطح مريخ گزارشهاى عجيبى داده و قسمتهاى خشكى و درياهاى آن را مشخص نموده و حتى براى هر يك از قسمتهاى آن اسمى وضع كردهاند ، مانند : قارهء ميدلو ، قارهء سكى ، جزيرهء لوكيره ، درياى كنبول ، خليج برتره ، بغاز داوس ، درياچهء سكياپرلى ، بغزاراكو و . . . و البته وجود آبها و ميغها در مريخ ، مستلزم وجود كرهء هوا در آن است و به وسيلهء اسپكتروسكوپ كشف شده كه كرهء بخار آن شبيه كرهء بخار زمين است « 1 » .
وى در احوال « مشترى » بعد از ذكر ظواهر جوى آن مىگويد : همهء اين مناظر دليل بر اين است كه مشترى هم كرهء هوا و بخار دارد و اخترشناس معروف « فلاماريون » فرانسوى در كتاب خود مىنويسد : كوههاى كرهء « عطارد » بزرگتر وبلندتر از كوههاى زمين ماست و بيشتر سنگهاى آن معدنى است ، و كرهء « زهره » مثل زمين است ، ولى كمى از زمين سبكتر است و بيشتر سنگهاى آن نيز معدنى است . او همچنين مىگويد : وجود ابرها فقط پس از تابستان در زمين موجب تخفيف و ضعف حرارت خورشيد مىشود ، ولى در هواى اتمسفر عطارد ، هميشه ابرها متراكم است ، و اين دليل اعتدال حرارت آن است و سلسله كوههاى اين سياره خيلى ممتد و ابرهاى بارنده بر سر آنها ، انبوه است ! و خلاصه آن كه : سيارهء مزبور از هر جهت قابل سكونت و زندگى است و احتمال دارد كه ساكنان اين سياره مردمى باشند متمدن و مخصوصاً
هامش
( 1 ) . استاد « لول » دانشمند شهير فلكى ، يك نقشه جغرافيايى خيالى ، براى مريخ كشيده كه عكس آن منتشر شده است !