او دربارهء مريخ « 1 » مىگويد : مساحتى در اطراف دو قطب آن سفيد به نظر مىآيد كه در زمستانها بزرگ و در تابستانها كوچك مىشود و اين همان برفهاى قطبى است .
و ابزار اسپكتروسكوپ هم بخار آب را در آن نشان مىدهد . و سطوح زرد رنگ آن خشكى است و قسمتهايى كه سبز مىنمايد ، درياست و برعكس زمين ، خشكى آن بيش از آب است و هنوز شكل سطح قطبى آن كشف نشده و بالاخره قمرى هم براى آن شناخته نشده و مادهء آن هم تقريباً نامعلوم است .
مؤلف گويد : در سال 1294 هجرى بعد از طبع كتاب اصول هيئت فانديك « پرفسور آسال هال » دو قمر براى مريخ كشف كرده كه فانديك آن را در ديگر كتابهاى خود ذكر كرده است .
« فانديك » دربارهء « مشترى » مىگويد : چون با تلسكوپهاى نيرومند نگاه كنيم ، حلقههايى بر سطح آن مىبينيم كه باعرضهاى مختلف متوازى با خط استوايى آن است و رنگهاى آن حلقهها ، ثابت نيست و غالباً در نظر رصد كننده به هيئتهاى مختلف ديده مىشود و در يكى از رصدهاى ديده شده است : يكى از بقعههاى آن كه حداقل طولش 22000 مايل بود ، در ظرف نيم ساعت از هم متلاشى و محو گرديده و
هامش
( 1 ) . اخيراً در يكى از مقالات علمى كه دربارهء سيارات منظومهء شمسى بود ، خواندم كه : « . . . به نظر مىرسد كه سيارهءمريخ پس از زمين ، تنها سيارهاى است كه در آن زندگى وجود دارد و دو قمر به نام « قوبوس » و « ديموس » به دور مريخ در گردشاند » ، و همچنين مجلهء خواندنىها در يكى از شمارههاى اخير خود ( شمارهء 95 ، سال 23 ، ص 38 ) ، تحت عنوان : « آثار حيات و تمدن در كرهء مريخ بيش از كرات ديگر آسمانى است » مىنويسد :
« . . . در مورد وجود حيات در كرهء مريخ يا ساير كرات دانشمندان با يكديگر اختلاف نظر دارند . يكى از دانشمندان معتقد است كه در 600 ميليون سياره از سيارات كهكشان موجودات ذىروح و متفكر وجود دارد ، در صورتى كه برخى ديگر معتقدند كه فقط بر روى يك يا ده درصد از سيارات كهكشان نوعى حيات وجود داشته باشد . و در مورد موجودات ذىروح و متفكر نيز همين دانشمندان معتقدند كه در هر فاصله 000 / 000 / 000 / 000 / 48 كيلومترى شايد يك يا دو كره باشد كه بر روى آنها موجودات ذىروح و متفكر وجود داشته باشند . اما حيات به شكل نباتات ابتدايى ، مانند قارچها و گلسنگها و . . . شايد به طور فراوان در ساير سيارات وجود داشته باشند . . . » . ( خ )