آرى ، فقط گروهى از متأخرين از روى حدس چنين نظرى دادهاند ، ولى هنوز درآن اتفاق حاصل نشده بلكه همچنان مسئلهء مورد اختلاف است . البته حدس اين جماعت ناشى از دو وجه و مبنى بر دو اصل است كه شواهد نيرومندى هم آن را تأييد مىكند :
وجه اول : آن كه ما قطع داريم در كرات عُلوى كوه وجود دارد ، زيرا به طور محسوس به وسيلهء تلسكوپ ديده مىشود . و بديهى است كه « تكوّن » كوه از سنگ است و ريگ و شن - چنان كه در علم ژئولوژى ثابت شده است - پس ترديدى نيست كه زمينهاى سيارات هم مثل زمين ما داراى كوه و خاك و شن و قابل كشت و زرع و نمو نبات است ! .
و نيز به واسطهء براهين و دلايل بسيار قوى از قبيل انكسار نور و حدوث شفق و ظواهر جوى و غيره مىدانيم كه هر يك از سيارات داراى كرهء بخار است . و بديهى است كه بخار و ساير ظواهر جوّى دليل و مستلزم وجود ابر و باد و باران است ، چه اختلال نظام كون و خرق طبيعت و تخلّف معلول از علت محال است ، ابر و باد و باران هم مستلزم وجود درخت و گياه است ، نباتات و اشجار هم كه در جنگلها و سواحل اغلب منشأ و محل تكوّن حيوانات و حشرات و . . . است ، وجود اين قبيل حيوانات هم به ويژه بنا بر نظريه نشو و ارتقا و انتخاب طبيعى ، دليل وجود حيوانات خاكى و
هامش
- شدن به طور مستقيم ، بيش از حد كوچكند .
البته تا اين مرحله هنوز چگونگى حيات بر روى سياره مشخص نشده است ، و پس از نظاره كردن آن به روش بالاست كه مىتوان در اين مورد اظهار نظر كرد . اما اگر ما روزى موفق به يافتن « اى . تى » شويم ، انتظار داريم كه اين موجود چه شكلى باشد ؟ هلن واكر مىگويد : « البته يافتن حيات هوشمند بسيار شگفتانگيز خواهد بود . اما كافى است به موجودات روى زمين نگاه كنيد تا ببينيد كه گونههاى حيات تا چه حد مىتوانند متنوع باشند . ما بيشتر انتظار داريم كه با اشكال بدوى حيات روبهرو شويم . »
روزى كه رسانهها اعلام كنند گونهاى از حيات در سيارهاى ديگر پيدا شده است ، روز بزرگى براى زمينيان خواهد بود . شايد آن روز زياد دور نباشد .
شايد هم پيش از آن ، موجودات هوشمند ديگرى ما را پيدا كنند . ( خ )