مسئلهء دوازدهم : حيات در سيارات
پرسش : دانشمندان قرن اخير ، اخبار شگفتى دربارهء كرات آسمانى نقل مىكنند و از آن جمله مىگويند : همهء كرات مثل زمين ما داراى كوهها و درياها و هوا و بخار و شب و روز است . و حتى موجودات زنده از نوع موجودات زنده زمينى در آنها وجود دارد ؟ . . . آيا شريعت اسلامى در اين مسئله با متأخرين موافقت دارد يا بر روش پيشينيان ، اصلًا اين عقيده را خطا انگاشته و يا به كلى مانند اديان ديگر سكوت ورزيده و گوهر حقيقت را در بوتهء اجمال گذاشته است ؟
پاسخ : به طورى كه مكرر گفتيم اصولًا فلاسفهء قديم طبايع و عناصر و مسئله فعل و انفعال را مختص و منحصر به كرهء زمين دانستهاند : بديهى است نتيجهء اين نظريه ، اين مىشود كه وجود « موجود زنده » هم منحصر به عالم ما و كرهء زمين باشد ، زيرا وجود و بقاى حيوان ، مشروط به كون و فساد و نمو و حركت و تغذيه و فعل و انفعال است و چون مطابق رأى مزبور امور مرقوم در ساير كرات - غير از زمين - موجود ندارد ، در نتيجه « موجود زنده » هم در كرات ديگر يافت نمىشود ، چه وجود مشروط بدون وجود شرط محال است .
هر چند ملّيون و مذهبيون فلاسفهء قديم معتقد بودهاند كه موجودات جوهرى كامل - از قبيل ملائكه - غير از نوع حيوان و بشر ، در افلاك هستندكه وجودشان