مسئلهء دهم : چگونگى ماه
پرسش : دانشمندان هيئت جديد در قرن ما اوصاف و شرايطى دربارهء جرم ماه قائلند كه ما پيش از اينها اصولًا اين صفات را نشنيده و هرگز تعقل آن را هم نكرده بوديم ! ولى به طورى كه امروزه انتشار يافته ، مىبينيم اكثر آرا و نظريات متأخرين با مبانى و مسائل مسلّم هيئت قديم مخالف و منافات دارد . . . . آيا در اين مسئله هم كه يكى از موارد اختلاف بين قدما و متأخرين است ، از ناحيهء شرع اسلام نظريهاى ابراز شده ، يا همانند اديان ديگر از بيان آن سكوت ورزيده است ؟
پاسخ : افكار و آراى قدما و متأخرين دربارهء جرم ماه و صفات و حالات آن مختلف و گوناگون است ! و با اين كه اين كره خيلى به زمين نزديك و جرم آن خيلى به سهولت ديده مىشود ، هنوز مسئلهء آن كاملًا روشن نشده و عقايد دربارهء آن يكسان نگرديده است « 1 » .
چنان كه جرم آن را بعضى مسطح و برخى كروى ، عدهاى خيلى كوچك و گروهى بسيار بزرگ ، فرقهاى بسيط و لطيف و طايفهاى مركب و غليظ ! ، جمعى نورانى و
هامش
( 1 ) . در دو سه سال اخير ، به علت پرتاب ماهوارههاى كيهان پيما و ايستگاههاى فضايى و عكسبردارىهاى فراوان از گوشه و كنار ماه ، تا حدود زيادى مسائل مربوط به كرهء ماه روشن شده و اطلاعات فراوانى در اختيار بشر گذاشته شده است و متأسفانه در يك پاورقى نمىتوان به آن مطالب اشاره كرد . ( خ )