پاسخ دانشمند يمنى فرمود :
إِنَّها إذا أُمِرَتْ تَقْطَعُ اثْنَىْ عَشَرَ شَمْساً ، و اثْنَيْ عشر قَمَراً ، و اثْنَىْ عَشَرَ مِشْرِقاً ، و اثْنَىْ عَشَرَ مَغرِباً ، و اثْنَي عَشَرَ بَحْراً و اثْنَي عَشَرَ عالَماً ؛
به درستى كه خورشيد هر گاه مأمور شود ، عبور مىكند و مىگذرد از دوازده خورشيد و دوازده ماه و دوازده مشرق و دوازده مغرب و دوازده دريا و دوازده عالم .
ظاهر اين خبر نيز صريح در وجود خورشيدها و عوالم و اقمار و مشارق و مغارب و درياهاى بىشمار غير از خورشيد و ماه و مشرق و مغرب و درياها و عالم ماست ، كه خورشيد ما به هيچ وجه مربوط به آنها نيست و به آنها نزديك نمىشود ، زيرا كه از مدير و مدبر حقيقى خود رخصت و اجازه ندارد و هر گاه مأمور شود البته مبدأ سيرى نيرومند در آن حادث شود و به طور فوق العاده ، در فضاى خارج از مدار معمولى خود به جريان مىافتد و حدود آن شموس و عوالم را طى كرده از مدار آن اقمار و بحار تجاوز نموده بدان مشارق و مغارب عبور خواهد كرد !
البته ذكر عدد 12 هم با مفاد خبر سابق كه مشعر به رقم چهل بود ، منافات ندارد ، زيرا همان طورى كه گفتيم گاهى به واسطهء اختلاف شرايط تفاوت استعداد مخاطبان و ظرفيت فهم آنان ، اطوار و كيفيت بيان اختلاف پيدا مىكند . چه بعضى از اصحاب بودند كه اصولًا طاقت شنيدن خبر « تعدد شموس » را نداشتند و بعضى استماع تعدد را بر نمىتابيدند مگر تا رقم سه و بعضى تا ده و برخى تا چهل ، گروه كمى بيشتر از ارقام فوق را مىپذيرفتند ! چنان كه نظير اين معنا را ما خود در مخاطبان و اشخاص طرف گفتوگوى خود مىبينيم . بارى در اختلاف شرايط و عقول مخاطبان و شنوندگان اخبار ، در رابطه با پذيرش ، ترديدى نيست . روش عقلا و اهل كمال هم اين است كه به اندازهء عقل و درك مردم ما مردم گفتوگو كنند ، چنان كه دين اسلام هم بدين معنا دستور داده است .
اسلام و هيئت (فارسى) — صفحة 322
مساهمون: خسرو شاهى
ص٣٢٢