اما ديانت اسلامى : همه مىدانند كه اسلام در قرنى تاريك و سرزمينى دور از تمدن طلوع كرد . مردم آن هرگز نور علم را احساس نكرده و آلات و ادوات فلكى را به خواب هم نديده بودند ! با اين حال ، دربارهء مقدار جرم خورشيد نظريهاى داده كه مطابق با آرايى است كه متأخرين بعد از هزار و سيصد سال ، به وسيلهء ابزار علمى دقيق و جديد آن را كشف نموده و اعلام داشتهاند .
نهصد فرسخ در نهصد فرسخ
فردى از اهل شام از حضرت على عليه السلام پرسيد : مسافت عرض و طول خورشيد چيست ؟ فرمود : نهصد فرسخ در نهصد فرسخ « 1 » .
اين خبر را جمعى از بزرگان محدثان مثل « شيخ صدوق » در كتاب عيون اخبار الرضا و علل الشرائع و « ميرداماد » در بعضى از كتب خود و علامهء « مجلسى » در بحارالانوار نقل كردهاند .
مؤلف ايتاليايى تاريخ علم الفلك گويد : « مطهر بن طاهر مقدسى » از علماى قرن چهارم در كتاب البدء و التاريخ مىنويسد : « ابو حذيفه » از « عطا » نقل كرده است كه گفت : امام على عليه السلام فرمود : « طول و عرض ماه و خورشيد نهصد فرسخ در نهصد فرسخ است » . « ضحاك » مىگويد : « ما آن را حساب كرديم و ديديم كه 9 هزار فرسخ مىشود و خورشيد بزرگتر از ماه است » . مؤلف گويد : در آخر اين گفتار شاهدى بر آن چيزى وجود دارد كه من دربارهء آن خواهم گفت كه اين تعريف به نحوى منطبق با خورشيد و به نحو ديگرى منطبق با ماه است ، تا جملهء آخر اين گفتار كه « خورشيد بزرگتر از ماه است » ، راست آيد .
هامش
( 1 ) . متن حديث : إِنَّ عليّاً عليه السلام : عِندما سَأَلَه الشامىُّ عَن طُولِ الشَمسِ و عَرضِها ، قال عليه السلام : تِسعمائةِ فَرسخٍ في تسعمائةِ فَرسخٍ . ( س )