بيابانى بيكران ، ويلان و سرگردان روان باشد !
با اين كه اصل حركت انتقالى خورشيد در نزد متأخرين محل خلاف و ترديد نيست ، ولى در كيفيت آن اختلاف دارند كه آيا حركت مستقيم است يا مستدير ؟ در صورت اول ، جبههء حركت كجا و در فرض دوم مركز آن چيست ؟
مطابق نقل كتاب حدايق النجوم كاروان عالم شمسى ما هميشه به جانب ستارهاى كه بر طرف راست « جاثى » است ، بالا مىرود - براى توضيح اين مطلب به شكل مجموعهء صور نجومى مراجعه شود - « 1 » .
در مشهد الكائنات از كتاب قاموس القواميس چاپ پاريس ، نقل شده كه خورشيد داراى حركت افقى است ، زيرا به جانب مجموع نجومى « هركيل » سير مىكند و كليه سيارات تابعه را دنبال خود مىكشد و نيز داراى حركتى است بر دور خود كه در هر 25 روز و 5 ساعت يك بار از غرب به شرق بر محور خود چرخ مىزند و آن محور ، بر عمود « فلك البروج » است !
در كتاب هيئت « فانديك » آمده است كه « 2 » : مشهورترين دانشمندان هيئت امروزى معتقدند كه خورشيد و نظام آن ، به جانب نقطهاى از قبهء آسمان ، كه موقع آن نقطه بر خط و اصل بين نقطهء نامعلوم و نقطهاى از « جاثى » است ، در حركت مىباشد و بعد آن فلك عظيم ، به طورى است كه شمال مماس آن به « جاثى » و جنوبش ، به « حمامه » منتهى مىشود و حركت ساليانه بدين سو 1621 از نصف قطر كرهء زمين ، يعنى 148 ميليون و چهارصد هزار 000 / 400 / 148 مايل است كه برگرد نقطهاى كه در مركز
هامش
( 1 ) . در سطح معدل النهار از هيئت اجتماعى يك عده نجوم صورتى پديدار است به شكل انسانى كه بر دو زانو نشسته و ستارهاى كه چون خال بر ران راست آن است ! هدف و مقصد و جهت حركت نظام عالم شمسى ماست و آن صورت را به اصطلاح اهل هيئت « جاثى على ركبتيه » مىگويند : يعنى نشسته بر دو زانو . ( ف )
( 2 ) . هيئت فانديك ، ص 240 .