جانب آنها پرواز كنيم ! همهء اين وقايع ممكن و احتمال وقوع آن هست و در نزد افراد دانا در خور باور است و اگر مىشد كه يك روز از آن روزها را به تمام عمر خود خريدارى كنم ، عمر خود را مىفروختم و از اين سوداى سودمند ، بس خرسند بودم ! ولى ما با كوتاهى عمرها و كمى استعدادهاى خود ، چگونه چنين روزى را خواهيم ديد ؟ زيرا تاكنون موفق به مشاهدهء مبادى آثار تمدن كه ديگران به آخر آن رسيدهاند نشدهايم و همين در ضعف ما بس كه از تلسكوپ و ساير وسايلى كه به وسيلهء آنها كوههاى كرهء ماه را مىبينند ، فقط نامى شنيدهايم و هنوز در مملكت ما عكس آن هم يافت نمىشود !
خلاصهء كلام آن كه : ترقى اسباب و وسايل فضايى در قرون آينده به حدى كه حمل و نقل مسافر يه كرات ديگر معمول گردد ، امرى است ظاهر و وقوع آن قطعى است و بنابراين مىتوان فرمايش حضرت « باقر عليه السلام » را كه در تكميل خبر مزبور مىفرمايد :
« أمّا إنّه سيركب السحاب » بر تكميل آلات و ادوات آسمانى ، حمل كنيم ، زيرا كه سوار شدن بر ابر ، يعنى بالا رفتن و گردش كردن در بالاى ابر بحمداللَّه در عصر ما ممكن و معمول است .
و شايد هم مراد از ارتقاى مهدى ( عج ) « در اسباب » اشاره به دوران جديد آبادانى و عمران و ترقى جهانى باشد كه بدون شك از دوران صدور گفتار امام باقر عليه السلام به طور روزافزون و غير قابل توصيف ، تكامل يافته است . چنان كه امير المؤمنين على عليه السلام در يكى از خطبههاى نهج البلاغه در وصف امام قائم آل محمد ( عج ) مىفرمايد : « فكأنّكم قد تكاملت من اللَّه فيكم الصنايع و أراكم ما كنتم تأملون » كه به اتفاق آراى شارحين ، مراد از آن ، ظهور قائم آل محمد ( عج ) است .
ما ظهور مهدى موعود و مصلح جهانى را در روزى كه صنعتها و هنرها تكامل يافت و اسباب و وسايل زمينها محكمتر شد ، با كمال بىصبرى انتظار داريم . البته اين امر هيچ بعيد نيست ، چنان كه صنايع فعلى نيز بر پيشينيان معلوم نبود و در دوران
اسلام و هيئت (فارسى) — صفحة 202
مساهمون: خسرو شاهى
ص٢٠٢