« جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً » « 1 » ؛
براى شما از خود شما همسران و زوجهايى قرار داد .
يا مىفرمايد :
« جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا » ؛ « 2 »
و از او همسر او را آفريد .
چنان كه - مثلًا - گفته مىشود :
الزَنجيُ مِن سائِر بني آدمَ ؛
زنگى از قبيل باقى مردمان است .
و مقصود از اين تعبير ، تماميت شباهت در رنگ يا خاصيت يا طبيعت و امثال آن است « 3 » .
نه سرما و نه گرما : و اما بيان اعتدال در خبر مزبور به جملهء « لا يكون فيها حر و لا برد ؛ در آن زمينها نه سرمايى هست و نه گرما » اين تعبير نيز منطبق با وضعيت آن ستارگان كوچك منطبق است ، به جهت اين كه بحبوحهء حرارت در نزد قرص خورشيد است و هر چه از خورشيد دور تر شود ، ضعيفتر مىشود تا منتهاى سرحد نظام شمسى ، يعنى پشت فلك « نپتون » كه در آنجا به كلى حرارت نابود مىشود و بر عكس حرارت ، بحبوحهء برودت و سرما در پشت فلك نپتون است و هر چه از آنجا دور تر و به خورشيد نزديكتر شود ، سرما كمتر مىشود تا نزديك قرص كه در آنجا به كلى سرما نابود مىشود . و چون ما بين مريخ و مشترى حد وسط سلسلهء نظام شمسى است ، ناچار حرارت و برودت در آنجا به حد اعتدال و تقريباً به طورى است كه
هامش
( 1 ) . نحل ، آيهء 72 .
( 2 ) . اعراف ، آيهء 189 .
( 3 ) . خبر مزبور را همچنين توجيه نموده ، گوييم : هفتاد زمين از طلا يا نقره يا مشك ، يعنى هفتاد زمين شبيه به طلا و غيره از حيث رنگ و بو و ساير خواص و مواد معدنى و . . . . موجود در آنهاست . ( خ )