در بيان پايه و بنياد زمين
در آثار اخبار وخطب و ادعيهء وارده به طور مكرر اشاره به اين شده است كه زمين به خودى خود و بدون اين كه بر چيزى تكيه داشته باشد ، در فضا معلق است . چنان كه نظريهء اهل تحقيق نيز چنين است . خداوند مىفرمايد :
« وَمِنْ آياتِهِ أَنْ تَقُومَ السَّماءُ وَالأَرْضُ بِأَمْرِهِ » « 1 » ؛
و از جملهء آيههاى وى اين است كه آسمان و زمين به فرمان وى قائم است .
« ابن شهر آشوب هبة اللَّه بن سلامه » در ناسخ و منسوخ گويد : « بأمره » يعنى بدون ستون و پايه و پيوندى استوار ساخته و ديگرى گويد پايدارى آن بدون رابطهء محسوس ، از قدرت الهى است و اگر غير از اين بود ، نمىشد آن را يك آيت الهى ناميد .
باز خدا مىفرمايد :
« إِنَّ اللَّهَ يُمْسِكُ السَّمواتِ وَالأَرْضَ أَنْ تَزُولا » « 2 » ؛
خدا آسمانها و زمين را نگه مىدارد كه نيفتند .
و در يكى از خطب امير عليه السلام است كه در نهجالبلاغه و احتجاج و بحارالانوار و غيره نقل شده است كه حضرتش در بيان آفرينش زمين فرمود : « خدا استوار ساخت زمين را بدون تكيه گاه و برپا داشت بىپايه و بلند كرد بدون ستون » « 3 » و در خطبهء ديگر است كه « خدا آسمان و زمين را بىستون آفريد و بىپايه برپا داشت » « 4 » .
و در مهج الدعوات و بحارالانوار ضمن دعاى نَبوى است : « خدا روشنى دهنده و
هامش
( 1 ) . روم ، آيهء 25 .
( 2 ) . فاطر ، آيه 41 .
( 3 ) . وَأَرْساها عَلى غَيرِ قَرارٍ ، و أقامَها بغيرِ قَوائِمَ و رَفَعَها بغيرِ دَعائِمَ .
( 4 ) . خَلَقَ السّماواتِ و الأرضَ بلاعَمَدٍ قائِماتٍ بِلاسَنَدٍ . ( خ )