طبيعت خود مىمكد و باقى مانده را براى ما برمىگرداند .
اين خبر بابى است از علم ، كه هزار باب به روى دانشمندان گشوده چه « شهر دانش » « 1 » مطابق اخبار صحيح هزار باب علم از پيغمبر صلى الله عليه و آله فرا گرفته كه از هر بابى براى او هزار باب مفتوح گرديده ، و شايد توجيه مزبور يكى از فروغ كوچك آن ابواب باشد و دانشمندان از همين فرع كوچك ممكن است هزار باب علم كشف كنند و هر كسى از علوم شيمى و طبيعيات اطلاعى داشته باشد و كلمات اين يگانه معلم بشر را به دقت مطالعه كند ، چشمههاى بىشمار از دانش به روى او گشوده خواهد شد و آن وقت روشن خواهد شد كه بيهوده نگفتهاند : « گفتار على عليه السلام پايينتر از گفتار خدا و بلندتر و برتر از گفتار بندگان است » . آيا على چشم اسپكتروسكوپى است كه چيزهاى مخفى را ببيند ؟ آرى او چشم روشنتر و نيرومندتر را از اسپكتروسكوپ داشت كه از هر دستگاهى بهتر و روشنتر بود و آن چشم ، دانش الهى بود كه از انوار نبوت محمدى صلى الله عليه و آله نيرو گرفته بود و او را با وحى و الهام ، از امور ناپيدا مطلع مىساخت و هرگونه پرده و تاريكى را بر كنار مىنمود .
* * * مقصود از آب « مكفوف » در خبر مزبور آن است كه با وجود اين كه مادهء اثيرى به هوا سيال است ، محفوظ از ريزش و پراكنده شدن است و چنان چه خدا توفيقى دهد ، بعضى از اصطلاحات احاديث را از قبيل : « جوّ مكفوف ، بحر مسجور ، بيت معمور و غيره » كه فهم آنها بسيار مشكل است ، در آتيه شرح خواهيم داد .
هامش
( 1 ) . اشاره به حديث « أنا مدينة العلم و عليّ بابها » . و به حديث اميرالمؤمنين ، على بن ابى طالب عليه السلام : « علّمني رسول اللَّهألف باب من العلم يفتح لي من كلّ باب ألف باب » . ( س )