شدت برخوردارى از رفاه و لذت به تنگ آمده و گاهى دست به عوامل مخلّ زندگى مىبرند . در همان حال جوامعى در ديدگاه گردانندگان و مردم آن جوامع ( پيشرفته در ايجاد عوامل عيش و نوش و عقب مانده از عواطف و احساسات عالى انسانى ) قرار دارند كه در فقر و تنگدستى مطلق در مرزهاى بسيار تلخ زندگى و مرگ افتان و خيزان حركت مىكنند ، در صورتى كه گروه اول از جوامع مىتوانند با بذل موادى ناچيز از وسائل عيش و نوش و تجملات خود ، مردم آن جوامع را از مرز وحشتناك زندگى و مرگ برداشته به قلمرو زندگى منتقلشان نمايند .
مبانى روحيّه جمعى مشاركت و هماهنگى مردم در كارهاى اجتماعى
اگر در يك جامعه ، روحيهء زندگى جمعى ميان مردم آن از هر صنف و گروه كه باشند ، بوجود نيايد ، زندگى اجتماعى آن جامعه مختل خواهد بود . عامل بوجود آمدن روحيهء زندگى جمعى يك عامل نيست ، چنان كه علت بيمارى تشتّت و پراكندگى مردم يك جامعه ، يك علت نمىباشد . ما به بعضى از عوامل بوجود آورندهء روحيهء زندگى جمعى در مباحث گذشته اشاره كرديم . در اين مبحث كوشش مىكنيم عوامل مهم آن را مورد بررسى قرار بدهيم و همچنين علل مهم بروز بيمارى تشتّت و پراكندگى را هم از نظر مىگذرانيم .
عوامل مهم بوجود آورنده مشاركت زندگى جمعى
:
1 - عامل اضطرارى گذرا
- گاهى گرفتارىها و مصائب دشوار مردم ، يك جامعه ( كوچك يا بزرگ ) را به اجتماع و تشكل و مشاركت و هماهنگى وادار مىكند ، بطورى كه اگر آن مردم با يكديگر متشكل نشوند و در كارهاى اجتماعى براى دفع گرفتارى مشاركت ننمايند ، همهء آنان از پاى درخواهند آمد . مىتوان گفت : همهء جوامع بشرى در طول تاريخ تاكنون با بوجود آمدن عامل مزبور ، اتحادها و تشكَّلها را بوجود آوردهاند ، زيرا آنان در صورت عدم تشكل و عدم مشاركت ، مرگ و نابودى خود را كاملا احساس مىكردند . در حقيقت بايد گفت : اين عامل از همان اصل الاصول