ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 46

راه خدا است كه شهادت ناميده مىشود ، نه محض كشته شدن ، زيرا كشته شدن بدون هدف اعلاء كه عبارتست از دست از جان شستن در راه خدا ( جهاد ) هيچ ترجيحى بر مردن معمولى در رختخواب ندارد . براى مطالعه و دقت در مسئلهء شهادت و شهيدان مراجعه شود به مجلد پنجم از ص 54 تا ص 60 و از ص 73 تا ص 80 و مجلد ششم از ص 3 تا ص 27 . مطلبى ديگر كه در آخر جملات وجود دارد ، اينست كه امير المؤمنين عليه السلام مىفرمايد : « هزار ضربهء شمشير براى من آسانتر است از آن مرگ در رختخواب كه در اطاعت خداوندى نباشم » . معناى اين جمله چنين است كه اگر با سختترين شكنجه‌ها از اين دنيا بروم يا اين كه هزار بار كشته شوم و زنده گردم و در اطاعت خداوندى باشم بهتر از اينست كه در رختخواب ملايم و بدون كمترين زجر از اين دنيا رخت بربندم ولى در معصيت خداوندى روزگار خود را سپرى نمايم . از امثال اين سخنان كه از آشناى زندگى و مرگ امير المؤمنين عليه السلام بطور فراوان مىبينيم ، به خوبى روشن مىشود كه عظمت و سعادتى كه از اطاعت خداوندى نتيجه مىشود و نهايت سقوطى كه از معصيت ناشى مىگردد خيلى با اهميتتر از آن است كه ما انسانها در بارهء آن دو مىانديشيم با دقت در جملهء امير المؤمنين كه مىفرمايد : مرگ با هزار ضربهء شمشير يا هزار بار كشته شدن با شمشير و زنده شدن براى من آسانتر و قابل تحملتر است از اين كه در غير اطاعت خداوندى در رختخواب ملايم بميرم ، يعنى در دو شكنجهء محصول زندگى در غير اطاعت خداوندى ، در برابر زجر هزار بار قطعه قطعه شدن با شمشير ، شديدتر و غير قابل تحملتر است كه عبارتست از آتش سوزان دوزخ كه با غضب خداوند قهار بوجود آمده ، و بالاتر از آن ، آتش فراق از رحمت و لقاء مقام شامخ ربوبى است همان گونه كه در دعاى كميل بن زياد النخعي آمده است : فهبنى يا إلهى و سيّدى و مولاى ، صبرت على عذابك فكيف أصبر على فراقك . و هبنى يا الهى صبرت على حرّ نارك فكيف أصبر عن النّظر إلى كرامتك ( 1 ) ( خداوندا ، اى معبود من ، اى بزرگ و مولا و پروردگار من ، گيرم كه بر عذابت تحمل نمايم ، چگونه بر