تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 328

مساهمون:

ص٣٢٨
( آنان كسانى هستند كه ) خدا را در حال ايستادن و نشستن و هنگامى كه بر پهلو قرار گرفته‌اند ذكر مىگويند ، و در آفرينش آسمانها و زمين مىانديشند ( و مىگويند : ) خداوندا ، اين جهان با عظمت را باطل نيافريده اى . پاك پروردگارا ، ما را از عذاب آتش مصون بدار . ) از اين گروه آيات به خوبى استفاده مىشود كه نظر دقيق و واقع جويانه در اين كيهان بزرگ ، انسان را به انديشه و تعقل و ذكر وادار مىنمايد . و اين يك حقيقت مسلم است كه انديشه و تعقل مجرد را نمىتوان بعنوان نتيجهء نظر دقيق و واقع جويانه از آيات الهى در اين جهان بزرگ منظور نمود ، بلكه نتيجه اى بسيار با اهميت از نظر و انديشه و تعقل بايد بدست آورد كه عبارت است از درك بيهوده نبودن اين جهان و انجام تكاليفى كه ضرورت آن از مشاهدهء حكمت در وجود انسان و جهان اثبات مىگردد كه آدمى را از عذاب آتشى كه نتيجهء غفلت و بىاعتنايى به آيات خداوندى و احساس عميق حكمت جاريه در آن است انجام بدهد .

گروه سوم

- آياتى از قرآن مجيد با كمال صراحت در مواردى فراوان بر حق بودن خلقت آسمانها و زمين را گوشزد مىنمايد . و اين يك مطلب روشن است كه كلمهء حق با اين كه داراى مفاهيم متعددى است ، ولى با توجه به مضمون و اهدافى كه آيات قرآنى از اين كلمه در مورد خلقت آسمانها و زمين دارا مىباشد ، به معناى واقعيتى است كه شايستهء تحقق و وجود است ، به اين معنا كه كلمهء « حق » در اين آيات اثبات مىكند كه دستگاه با عظمت خلقت واقعيتى است كه شايستهء بوجود آمدن و تحقق در عرصهء هستى مىباشد . همان گونه كه در آيات مربوط خواهيم ديد خداوند متعال اصرار مىفرمايد كه حق بودن دستگاه خلقت را براى بندگان خود قابل فهم بسازد . و مسلم است كه اگر از درك و فهم بر حق بودن آسمانها و زمين تكليفى براى انسانها وجود نداشته باشد ، علتى براى آن همه تأكيد و اصرار ديده نمىشود . به اضافهء اين كه در يكى از آيات تصريح شده است كه از توجه به آيات بودن دستگاه آفرينش حق بودن خداوند متعال اثبات مىگردد . * ( سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الآفاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّه الْحَقُّ ) * ( 1 ) ( ما

هامش
( 1 ) فصلت آيهء 53 .