افكندن بين شيعه و سنى در دوران ما نوشته مىشوند . معمولا اين گونه آثار ، براى صاحب نظران و متفكران فقط اسباب تمسخر و تأسف خواهند بود ، و براى افكار ساده و بى اطلاع نيز اثرى زودگذر و فراموش شدنى بجا خواهند گذارد .
از طرف ديگر ، هر جا كه آتشى از اختلاف بر افروخته شده ، هر چند نهالهائى چند از باغ خداوندى را سوزانده است اما روشنايىهائى براى متفكران نيز بوجود آورده كه در نور آن ، هم ابعاد مخفى و مزاياى مكتب را روشن ساخته ، و هم نيات تفرقه افكن را واضحتر ساخته است ، چه اگر يك قضيه از واقعيت صحيح برخوردار باشد ، هر حمله اى كه از طرف غرض ورزان به آن قضيه صورت بگيرد ، سطوح و ابعاد و توانائى مقابله آن واقعيت را بالاتر مىبرد و روشنتر مىسازد ، و اين ، عكس آن هدفى است كه غرض ورزان تصور كردهاند .
متأسفانه در اين تاريخ كه امثال اين جانب و مخصوصا رهبران عاليقدر تشيع و تسنن فرياد وحدت امت اسلامى بر آوردهاند يكى از ثروتمندترين كشورهاى عربى با هر گونه وسيله مشغول پراكنده كردن جوامع اسلامى است به آنان بگوييد : * ( إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ ) * .
ج : انواع وحدت
گفتيم كه متن مشترك اديان توحيدى ابراهيمى ، بر مبناى اعتقاد به وجود خداوند يگانه ، مبدأ و مقصد حركت انسان در وصول به كمال ، قرار دهندهء عقل و وجدان در ذات انسانها و فرستنده پيامبران الهى براى ارشاد مردم ايجاد شده است .
عناصر شخصيت واحد جوامع اسلامى ، يا اجزاى هويت واحد امت اسلامى در همين اعتقادات خلاصه مىشود ، و با ورود اختلال در هر يك از اين عناصر يا اجزاء ، شخصيت يا هويت واحد به همان نسبت مختل مىگردد .
اما انواع وحدتى را كه براى امت اسلامى متصور است ، مىتوان به سه دسته تقسيم كرد :
1 - وحدت مطلق
وحدت مطلق عبارتست از اتفاق نظر در همهء عقائد و معارف و احكام اسلامى