امور حيات طبيعى زندگى صحيح و سالم و مستقل را بدست آورد ] طريق رفع اشتباه همانست كه أمير المؤمنين عليه السلام بارها در سخنان مباركشان فرموده است كه دنيا وسيله است نه هدف ، يعنى اگر كسى به خوبى از ارزش و عظمت شخصيت خود اطلاعى داشته باشد و ماهيت و ارزش حيات دنيوى را بجاى آورد ، هرگز شخصيت خود را كه طبيعتش جاودانگى است ، قربانى وسائل حيات دنيوى رو به زوال نمىكند . نه اين كه حيات دنيوى را پشت سر بيندازد و اعتنايى به حيات طبيعى ننمايد ، زيرا اين گونه تفكر و رفتار ضد مشيت بالغهء خداونديست كه اين دنيا را گذرگاه بسيار با عظمت و پر معنى براى عبور به سراى ابديت تعبيه فرموده است .
22 ، 32 - يا أخا كلب ليس هو بعلم غيب و إنّما هو تعلَّم من ذى علم ، و أنّما علم الغيب السّاعة ، و ما عدّده اللَّه سبحانه بقوله : « * ( إِنَّ الله عِنْدَه عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ ، وَيَعْلَمُ ما فِي الأَرْحامِ ) * ، . . . * ( إِنَّ الله عِنْدَه عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ ) * . . . فيعلم اللَّه سبحانه ما في الأرحام من ذكر أو أنثى و قبيح أو جميل ، و سخىّ أو بخيل و شقىّ أو سعيد و من يكون فى النّار حطبا ، أو فى الجنان للنّبيّين مرافقا ، فهذا علم الغيب الَّذى لا يعلمه أحد إلَّا اللَّه و ما سوى ذلك فعلم علَّمه اللَّه نبيّه فعلَّميته ، و دعا لى بأن يعيه صدرى ، و تضطمّ عليه جوانحى . بعضى از ياران آن حضرت عرض كردند : آيا به شما علم غيب داده شده است آن حضرت خنديد و به آن مرد كه از قبيلهء كلب بود ، فرمود : ( اى كلبى ، اين كه گفتم علم غيب نيست ، بلكه علمى است كه از صاحب علم ( پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) گرفتهام و جز اين نيست كه علم غيب علم به قيامت است و علم به آن امور كه خداوند سبحان در فرمودهء خود شمرده است . ( خدا است كه علم قيامت نزد او است و او است كه باران را مىفرستد و ميداند آنچه را كه در ارحام است ، و هيچ كسى نمىداند آنچه را كه فردا خواهد اندوخت ، و كسى نمىداند كه در كدامين زمين خواهد مرد . پس خداوند سبحان است كه آنچه را كه در ارحام است ميداند - مرد يا زن ، زشت يا زيبا ، سخى يا بخيل ، شقى يا سعيد . و همچنين خدا ميداند كسى را كه هيزم آتش دوزخ خواهد شد ، يا در بهشت با پيامبران همدم خواهد گشت .
اينست آن علم غيب كه كسى جز خدا آن را نمىداند ، و جز اينها علمى است كه خداوند آن را به پيامبرش تعليم فرموده است و آن
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 151
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٥١