مستىهاى متنوع قابل درك نيست ، تقليل فرما كه اين همه به ، سوزاندن خود و ديگران خوشحال نباشند . براى تكميل اين مبحث ، بعد تطبيقى آن را با گفته هايى از منتسكيو در نظر مىگيريم . اين شخصيت پس از ترجيح معتقدات مذهبى مسيح مىگويد : « ليكن اين مذهب كه براى نزديك كردن مردم به يكديگر و توليد محبت در دلها از آسمان نازل شده ، مايل است مردم بعد از معتقدات مذهبى ، بهترين اصول و قوانين سياسى را داشته باشند كه در سايهء آن بتوانند به راحتى زندگى كنند » ( 1 ) فرق بين گفتهء منتسكيو و مكتب اسلام در اينست كه منتسكيو بهترين اصول و قوانين سياسى را عين مذهب نمىداند ، بلكه آنها را مورد ميل مذهب معرفى مىنمايد ، يعنى منتسكيو مىگويد : مذهب بدانجهت كه محبت انسانها را به يكديگر ، اصل اساسى ميداند ، ميل دارد كه مردم بعد از معتقدات مذهبى ، بهترين اصول و قوانين سياسى را داشته باشند . از اينجا معلوم مىشود كه باورهاى ساختگى بعضى از پيروان مسيحيت ، حتى در منتسكيو كه مرد علم و به اصطلاح بعضىها آزادمنش است ، تأثير خود را كرده است . در صورتى كه مكتب اسلام هيچ يك از پديده‌هاى زندگى آدمى را در ابعاد مختلفى كه دارد ، جدا از مذهب نمىداند . يعنى اسلام در هر يك از آنها حكمى مناسب دارد كه با عمل به آن ، حركت در حيات معقول رو به كمال امكان پذيرتر مىگردد .