أعاذنا اللَّه و إيّاكم ( خداوند همگان را از آن عذابها نجات بدهد ) بمنّه و جوده و كرمه بمحمّد و آله الطَّيّبين الطَّاهرين المعصومين
17 - ألا و إنّ اللَّسان الصّالح يجعله اللَّه تعالى للمرء فى النّاس ، خير له من المال يورثه من لا يحمده ( آگاه باشيد اى مردم ، زبان صالحى را كه خداوند براى يك انسان عنايت فرمايد كه انسان آن زبان صالح را در ايجاد سعادت براى مردم به كار ببرد ، براى او بهتر است از مالى كه آن را به كسى ارث بگذارد كه سپاسش را بجاى نياورد . )
بيان و قلم نيكو و سازنده از مؤثرترين عوامل اصلاح و ارشاد جامعه است نه بىبند و بارى در بيان و قلم كه حقوق اساسى سه گانهء انسانها ( حق حيات و حق كرامت و حق آزادى معقول ) را پايمال بسازد .
در اين جملهء مورد تفسير ، امير المؤمنين عليه السلام گفتار و بيانى را كه مورد تمجيد قرار داده و آن را بر مالى كه فقط در راه رفاه مادى و تورم خود طبيعى مردم مورد بهره بردارى قرار مىگيرد ، برترى مىدهد مشروط به صلاح فرموده است .
يعنى بيانى كه صالح است داراى خاصيت مزبور است . بداهت اين اصل بيش از آن است كه نيازى به تفصيل داشته باشد . مطلبى را كه مىتوان در اين جا مورد بررسى قرار داد ، اينست كه در دورانهاى اخير ، يكى از ادعاهائى را كه تمدن صنعتى [ نه انسانى حقيقى ] با آب و تاب زياد و با ادعاى لزوم مراعات حيثيت و شخصيت افراد انسانى ، به راه انداخت ، آزادى بيان و قلم بود . ما در بارهء اين آزادى در مجلد سيزدهم از صفحهء 262 تا صفحهء 275 مطالبى را در پيرامون ضرورتها و محسنات و خطرهاى آن مورد بررسى قرار دادهايم ، مطالعه كنندگان و محققان ارجمند مىتوانند