ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 210

مانند حجاج بن يوسف ثقفى مرحوم محقق حاج ميرزا حبيب خوئى در مجلد سوم از شرح نهج البلاغه مىگويد : « روايت شده است كه در آن روزى كه امير المؤمنين عليه السلام مردم تبهكار آن جامعه را نفرين فرمود ، حجاج بن يوسف متولد شده است . ظلم و جورى كه او به اهل كوفه وارد كرده است ، در تواريخ مشهور است ، حتى گفته شده است : اگر هر امتى خبيثترين و فاسق و فاجرترين فرد خود را بياورد ، و ما ( اهل كوفه ) فقط حجاج را بياوريم ، خيانت و فسق و فجور همين يك فرد بيش از همهء آنها خواهد بود . مسعودى مىگويد : مادر حجاج وى را زاييد در حالى كه سوراخ نشيمن او بسته بود و آن را سوراخ كردند . كسانى كه بدستور حجاج كشته شده‌اند ، غير از كسانى كه در جنگها بوسيلهء لشكريان حجاج از بين رفته‌اند صد و بيست هزار نفر بوده و در زندان حجاج پنجاه هزار مرد و سى هزار زن وجود داشته است در حالى كه هيچ يك از آنها مستحق كيفر كشتن يا قطع عضو نبوده است . حجاج زنها و مردها را در يك جا زندانى مىكرد و زندان حجاج سقف نداشته است . و اگر از زندانيان كسى به سايهء ديوارى پناه مىبرد ، نگهبانان آنان را مىزدند و از استفاده از سايهء ديوار آن را منع مىكردند » ( 1 ) صفات زشت حجاج را ابن ابى الحديد نقل نموده است مراجعه فرمائيد .