ميليونها مانند او را ديدهايد ، يكى از بزرگترين جوامع دنياى امروزى را به جهت كشتن برادرش بوسيله زمامدار آن جامعه ، چنان زير و رو كرد و چنان حوادثى در آن جامعه بوجود آورد كه نظيرش در تاريخ يا وجود ندارد يا قطعا كم نظير است . بنا بر اين ، ما بايد در مواد تعليم و تربيتهاى خود اين قضيه را بگنجانيم كه ناچيزى نمود نبايد تعيين كنندهء همهء واقعيتها و ارزشهاى آنها باشد . لذا اگر منابع دينى ما بگويند : كه اگر بدانيد در پشت پردهء اين نمودهاى ناچيز نما چه مىگذرد ، و اگر بدانيد نتائج اعمال ناشايست شما كه اهميتى به آنها نمىدهيد چه قدر خطرناك است ، بايد راهنمائى عقل و وجدان را بپذيريد .
17 ، 18 و لوددت أنّ اللَّه فرّق بينى و بينكم ، و ألحقنى به من هو أحقّ بى منكم ( بسيار دوست مىدارم خداوند ما بين من و شما جدائى بيندازد و مرا به مردمى ملحق بسازد كه براى من شايسته تر از شما باشند . )
رهبر جامعه آرزوى جدائى از مردم نابكاران جامعه مىنمايد
اين كه امير المؤمنين عليه السلام از ناهنجارى و ناشايستى مردم جامعهء خود زجرها كشيده و شكنجهها ديده است ، بر هيچ كسى پوشيده نيست . و اين جريان داراى علت طبيعى بوده كه عبارت بود از بزرگى فوق العادهء آن مرد و حقارت و پستى مردم آن جامعه به استثناى افرادى بسيار معدود . براى توضيح اين جريان مراجعه فرماييد به مجلد پنجم خطبهء 25 از ص 120 تا ص 128 و همين مجلد خطبه 27 از ص 36 تا ص 40 و از ص 115 تا 137 .
19 ، 26 - قوم و اللَّه ميامين الرّأى ، مراجيح الحلم ، مقاويل بالحقّ ، متاريك للبغى ، مضوا قدما على الطَّريقة ، و أوجفوا على المحجّة ، فظفروا بالعقبى الدّائمة و الكرامة الباردة