ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 202

خداوندى بر هدايت و ضلالت مردم نموده‌ايم مناسب مىبينيم كه در اين مبحث نيز بطور مختصر مطلبى را بيان نمائيم . تفاوت ما بين اراده و مشيت خداوند در اين است كه منشأ و يا انگيزهء ارادهء خداوندى ، حكمت بالغهء آن مقام شامخ است كه عالم هستى و جريانات موجود در آن را بوجود آورده است . ولى مشيت خداوندى چه در صيغهء شاء و چه در صيغهء يشاء عبارتست از اراده اى كه ناشى از بوجود آمدن مقدمه يا مقدمات اختيارى بوسيلهء خود انسانها . بعنوان مثال در مثلى كه خداوند متعال در قرآن در بارهء دو نفر صاحب باغ آورده كه يكى از آن دو كافر و ديگر مؤمن است ، آن صاحب باغ كه كافر است وارد باغ خود مىشود - * ( وَدَخَلَ جَنَّتَه وَهُوَ ظالِمٌ لِنَفْسِه قالَ ما أَظُنُّ أَنْ تَبِيدَ هذِه أَبَداً . وَما أَظُنُّ السَّاعَةَ قائِمَةً وَلَئِنْ رُدِدْتُ إِلى رَبِّي لأَجِدَنَّ خَيْراً مِنْها مُنْقَلَباً ) * ( 1 ) ( آن كافر داخل در باغ خود شد در حالى كه [ به جهت تكبر ] به خود ظلم كرده بود ، گفت : گمان نمىبرم هرگز اين باغ من از بين برود و من گمان نمىكنم قيامتى بر پا شود [ كه اين باغ من رو به فنا برود و اگر چنين شد و قيامتى قائم شد ] و من بسوى پروردگارم برگشتم ، بهتر از آن را در موقعيت وصول به سر نوشت نهائى دريافت خواهم كرد ) * ( قالَ لَه صاحِبُه وَهُوَ يُحاوِرُه أَ كَفَرْتَ بِالَّذِي خَلَقَكَ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ سَوَّاكَ رَجُلًا . لكِنَّا هُوَ الله رَبِّي وَلا أُشْرِكُ بِرَبِّي أَحَداً . وَلَوْ لا إِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ ما شاءَ الله لا قُوَّةَ إِلَّا بِالله . . . ( 2 ) ( رفيقش در حالى كه با او گفتگو مىكرد به او گفت : آيا به آن خدائى كفر مىورزى كه ترا از خاك و سپس از نطفه آفريده و سپس ترا به خلقت مردى رسانده است . اما ما ( اعتقاد ما چنين است ) آن خداوند است كه پروردگار من است و من هيچ احدى را به پروردگار خود شريك قرار نمىدهم . آيا