معقول آنان وارد مىآيد . به نظر مىرسد خداوند متعال با نظر به همين عروض شك و اختلال يقين است كه در يكى از آيات قرآنى سوگند مىخورد كه روزى شما وابسته به منبعى فوق آنست كه شما تصور مىنمائيد - * ( وَفِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَما تُوعَدُونَ . فَوَ رَبِّ السَّماءِ وَالأَرْضِ إِنَّه لَحَقٌّ مِثْلَ ما أَنَّكُمْ تَنْطِقُونَ ) * ( 1 ) ( و در آسمان است روزى شما و آنچه كه به آن وعده داده شدهايد . پس سوگند به خدا ، قطعا مقرر بودن روزى شما و آنچه كه براى شما وعده داده شدهايد ، حق است همان گونه كه شما سخن مىگوئيد ) ( يقين به گفتن و شنيده شدن سخن داريد ) 78 ، 85 - فَبادِرُوا الْعَمَلَ ، وَخافُوا بَغْتَةَ الأَجَلِ ، فَإِنَّه لا يُرْجَى منْ رَجْعَةِ العُمُرِ ما يُرْجَى مِنْ رَجْعَةِ الرِّزْقِ . ما فاتَ الْيَوْمَ مِنَ الرِّزْقِ رُجِىَ غَداً زِيادَتُه ، وَما فاتَ أَمْسِ مِنَ الْعُمُرِ لَمْ يُرْجَ الْيَوْمَ رَجْعَتُه . الرَّجاءُ مَعَ الْجائى ، وَالْيَأْسُ مَعَ الْماضِى . ف * ( اتَّقُوا الله حَقَّ تُقاتِه ، وَلا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ) * ( 2 ) ( حال كه چنين است به عمل پيشدستى كنيد ، و از فرا رسيدن ناگهانى مرگ بر حذر باشيد ، زيرا اميدى كه به برگشت عمر وجود ندارد ، به برگشت روزى وجود دارد . آن قسمت از روزى كه امروز از دست رفته است ، اميدى هست كه بر روزى فردا افزوده شود ، ولى آن مدت از عمر كه ديروز سپرى شده است اميدى به برگشت آن در امروز نيست ، اميد به چيزى شايسته است كه مىآيد ، و يأس
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 182
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٨٢
هامش
( 1 ) الذاريات آيات 22 و 23
( 2 ) آل عمران آيه 103