ابو الجارود از امام محمد باقر عليه السلام نقل كرده است كه فرمود : رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم فرموده است كه « اين دين متين است ، لذا با رفق و مدارا در اين دين وارد شويد و عبادت خدا را براى بندگان خدا اكراه آور نكنيد [ يا بندگان خدا را به عبادت خداوندى اكراه نكنيد ] كه عبادت با اكراه مانند سوار به مركبى است كه مىخواهد شتابزده و با تحمل مشقت ، سفر را طى كند ، در صورتى كه او با اين افراط گرى نه پشت سالمى براى مركب باقى مىگذارد و نه سفرى را پيموده است ) 2 - نظير اين روايت از حفص بن البحترى از حضرت امام جعفر بن محمد الصادق عليهما السلام نيز نقل شده است . ( 1 ) 3 - عن أبى بصير عن أبي عبد اللَّه عليه السّلام قال : مرّبى أبى و أنا بالطَّواف و أنا حدث و قد اجتهدت فى العبادة فرآنى و أنا أتصابّ عرقا ، فقال لى : يا جعفر ، يا بنىّ ، إنّ اللَّه إذا أحبّ عبدا أدخله الجنّة و رضى عنه باليسير ( 2 ) ( ابو بصير مىگويد امام صادق عليه السلام فرمود : من در طواف بيت بودم كه پدرم از نزد من عبور مىكرد و من در آغاز جوانى بودم و در عبادت بسيار كوشيده بودم ، پدرم مرا ديد در حالى كه عرق مىريختم . به من فرمود : اى جعفر ، اى فرزندم ، قطعى است كه خداوند وقتى كه بندهء خود را دوست بدارد او را به بهشت داخل مىكند و با عبادتى اندك و آسان از او راضى مىگردد . ) مقصود از جملهء اخير واضح است ، و آن اينست كه اصل كيفيت عبادتست كه با اخلاص و صفاى قلب انجام بگيرد و كميت مخصوصا در صورت افراط ، ملاك تقرب به خدا نيست . 4 - تقسيم ساعتهاى عمر در زندگى بر چهار قسمت در بعضى از روايات و بر سه قسمت در برخى ديگر از آنها است كه يك قسمت براى آسايش و تفريح و برخوردار
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 177
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٧٧
هامش
( 1 ) اصول الكافى ، كلينى ، ج 2 - ص 87
( 2 ) اصول الكافى ، كلينى ، ج 2 - 86