ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 149

و لا يمكن الفرار من حكومته ( و فرار از حكومت خداوندى امكان پذير نيست ) ب - پيروى تمام حركات درونى و عضوى بشرى از قاعدهء « عليت » و « عمل و عكس العمل » اين دو قاعده به اضافهء اين كه مورد مشاهدهء تجربى همگان است مورد تاييد و تاكيد قرآن مجيد و ديگر منابع اصلى اسلام نيز مىباشد ، مانند : * ( فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَه . وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَه ) * ( 1 ) ( پس هر كس به مقدار وزن يك ذره خير بجاى بياورد خواهد ديد . و هر كس به مقدار وزن يك ذره شر انجام بدهد خواهد ديد ) پس اگر انسان بترسد فقط بايد از نتائج اعمال خود بترسد ، نه از خدا ، زيرا او به هيچ وجه بر بندگانش ستم روا نمىدارد . دو موضوع فوق سبب مىشود كه انسان از خدايش بترسد - ترس با آن تفسيرى كه متذكر شديم . برخى از مختصات ترس از خدا بقراريست كه امير المؤمنين عليه السلام در جملات مورد تفسير بيان مىفرمايد . 1 - شبهاى مردمى كه از خدا مىترسند به بيدارى مىگذرد ، اين بيدارى در فكر و عبادت صورت مىگيرد و عامل لطافت و تقويت روحى مىگردد . 2 - امساك و خوددارى در گرماى روز از آشاميدن آب سرد و گوارا [ مانند ايام ماه مبارك رمضان ] و از ديگر لذائذى كه بر قواى حيوانى مىافزايد و از حركت روحانى و فعاليتهاى مغزى سازنده جلو گيرى مىنمايد . 3 - آنان كه خوف خدا در دلهايشان راه يافته است پايان زندگى را نزديك تلقى مىنمايند و گذشت زمان را با سرخوشىها و آرزوها و آمال بىاساس كند نمىكنند ، سرعت حركت زمان مفهوم حقيقى خود را براى آنان آشكار ساخته است