تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 143

مساهمون:

ص١٤٣
توصيفى جديد در بارهء تقوى مىآوريم ، لذا نيازى به توضيح آن احساس مىشود كه در مباحث گذشته و آينده مورد بهره بردارى قرار بگيرد . در اين مبحث براى توضيح صيانت تكاملى ذات ، اقسام سه گانهء صيانت را از نظر مىگذرانيم :

1 - صيانت حيات

همان گونه كه مىدانيم هر جاندارى از ساده ترين جانداران گرفته تا پيچيده ترين و كاملترين آنها كه عبارتست از انسان ، مىخواهد حيات خود را با هر وسيله اى كه ممكن است از تباهى و نيستى و حتى كوچكترين اختلال حفظ نمايد . اين فعاليت ( صيانت حيات ) در حيوانات غير انسان به جهت محدوديت هويت و عوامل و وسايل ادامهء حيات ، ساده تر و محدودتر مىباشد ، در صورتى كه انسان به جهت داشتن ابعاد و نيروهاى فراوان و استعدادها و هويت بسيار گسترده و عميق حيات ، مىتواند فعاليتهاى متنوعى براى صيانت آن داشته باشد . بديهى است انسان باضافهء صيانت حيات دو نوع فعاليت براى صيانت ذات خود دارد كه مىتوان آنها را با دو اصطلاح صيانت ذات مطلوب و صيانت تكاملى ذات مطرح نمود .

2 - صيانت ذات مطلوب

اين نوع صيانت را با اصطلاحات ديگرى نيز مىتوان مورد تحقيق قرار داد مانند صيانت ذات ايده آل يا صيانت خود ايده آل ، صيانت من ايده آل . توضيح اين نوع صيانت بدينقرار است كه هر انسانى با داشتن مغز سالم و روان معتدل ، كوشش جدى در راه صيانت ذات يا بعبارات اصطلاحى « صيانت خود ايده آل » ، « صيانت من ايده آل » مبذول مىدارد . معناى ذات مطلوب همان گونه كه از لفظ آن بر مىآيد ، شخصيتى است كه انسان مىخواهد داراى آن بوده باشد ، مانند شخصيت ادبى ( ذات ادبى ) ، شخصيت هنرى ( ذات هنرى ) ، شخصيت علمى ( ذات علمى ) ، نظامى ، قضائى ، مديرى ، سياسى و غير ذلك . و چنان كه روشن است صفات مزبور پس از رسوخ در ذات ( شخصيت يا خود ، يا من ) حالت منش به خود مىگيرند . اين دو نوع صيانت :