بر چنان سبزه هر آن كاو بر نشست
بر نجاست بيشكى بنشسته است
مولوى در سراسر آثار خود نكوهشهايى شديد از ظاهر سازىها و سالوس بازىها نموده و در بارهء وضع روانى اين گونه نا بخردان و نتايج آن ، مطالب بسيار ارزنده اى را بيان نموده است . در اين مورد آميختن گلاب و قند را با زهر به وسيلهء منافقان مكار مطرح نموده و از فريب خوردن به آن ظواهر فريبا بر حذر مىدارد و از باور كردن يك سخن نيكو كه در زير آن بديهاى فراوان نهفته است جلوگيرى مىنمايد . و بدان جهت كه سخن انسان پاره اى از خود انسان است ، اگر سخن از انسان زشت صادر شود حتما اميد نيكى و زيبايى از آن نبايد داشت . امير المؤمنين عليه السلام : فرمود مثل مردمان نادان [ با ظاهر زيبا و آراسته ] مانند سبزى با طراوت بر روى مزبله است كه پيوسته به ريشه اى كثيف و پليد است . البته كتاب مثنوى كتاب حديث نيست كه سند روايات را نقل كند ، و همهء رواياتى كه در مثنوى آمده است در اصطلاح علم در آيه « مرسل » گفته مىشود ، يعنى كه راويان ذكر نشده است و به پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله يا ائمه عليهم السلام نسبت داده شده است . نظير اين روايت منسوبه به امير المؤمنين عليه السلام ، روايتى از صدوق ، على بن ابراهيم و محمد بن يعقوب كلينى و مفيد و سيد رضى به اين مضمون نقل شده است كه بپرهيزيد از ازدواج با زنى كه مانند سبزى با طراوت ( در مزبله روييده شده باشد ) ( 1 )
امير المؤمنين عليه السلام در جهاد اكبر پيروز بود مورد هفتم
- حكايت عياضى رحمه اللَّه تعالى كه هفتاد بار بغزو رفته بود و غزاها كرده به اميد شهيد شدن . و چون از جهاد اصغر به جهاد اكبر شتافت و خلوت گزيد ، آواز طبل غازيان شنيد ، نفس او را رنجه داشتى جهت غزا كردن و او نفس را در اين دعوت متهم مىنمود .
[ دفتر پنجم ص 343 از سطر 7 تا سطر 10 ]
هامش
( 1 ) وسايل الشيعه شيخ حر عاملى كتاب النكاح ج 14 ص 29