زياد است كه هر طبقهء فضائى بنوبهء خود فقط نقطه اى در مقابل طبقهء ديگر فضا محسوب مىشود مثلا منظومهء شمسى كه فضاى نخست به حساب مىآيد در داخل فضاى 2 تنها يك نقطه تلقّى مىشود و همينطور فضاى 2 در ميان فضاى 3 تا آخر . . . فضاى 1 - منظومهء شمسى : خورشيد هشت دقيقهء نورى يا 92 ميليون ميل از زمين دور است و عرض آن فقط يكهزارم يك سال نورى است . . . فضاى 2 - نزديكترين ستاره : اين ستاره كه « آلفاسنتورى » « Alfa Centauri » نام دارد 3 - 4 سال نورى از زمين فاصله دارد ، يعنى هر گاه يك سفينهء فضائى با سرعت 1 ميليون ميل در ساعت حركت كند تقريبا سه هزار سال طول مىكشد تا به اين ستارهء خيلى نزديك برسد . . . فضاى 3 - كهكشان خودمان : كهكشانى كه زمين در داخل آن قرار دارد شبيه ظرفى است كه از ستاره و گاز و غبار پر است ، 100000 سال نورى فاصله داشته و از بين 100 ميليون ستاره اى كه آن را بوجود مىآورند خورشيد ما و ستاره « آلفاسنتورى » فقط يك نقطهء نورانى در لبهء خارجى اين كهكشان مار پيچى به حساب مىآيند . . . فضاى 4 - نزديكترين كهكشان : اين كهكشان را « آندرومدا » « Andromeda » نام گذاشتهاند و فاصلهء آن از كهكشان ما 2 - 2 ميليون سال نورى است . معهذا منجّمين آن را آن قدر نزديك مىدانند كه در مقابل دورى كهكشانهاى ديگر به آن « كهكشان خواهر » لقب دادهاند و « آندرومدا » را جزئى از گروه « كهكشانى داخلى » محسوب داشتهاند .
اين كهكشان نيز به شكل مار پيچ است كه كناره هايش را ستارههاى جوان اشغال كرده و درون غليظش را ستارگان قديمى كه خاكستر شدهاند پوشانيدهاند . . . فضاى 5 - دورترين كهكشانها : گروه « كازار » ها Quasars از جديدترين اكتشافات علم نجوم هستند ، دورترين آنها كه با علامت « 147 - C 3 » شناخته شده شش ميليون سال نورى فاصله دارد ، پس از آن كهكشان « 295 - C 3 » است كه در فاصلهء پنج ميليون سال نورى قرار دارد و بالاخره « كازار 273 - C 3 » در مسافت 2 ميليون سال نورى واقع است . . . با اين همه منجّمين معتقدند كه تازه به نيمههاى كنارهء قابل رؤيت جهان با عظمت رسيدهاند و هنوز فضاهاى نامكشوف ديگرى را بايد بيابند .
اخبار هفتهء 25 مه 1964 ترجمهء : م . ج . سهلانى
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 77
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٧٧