ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 35

و تسفكون دمائكم و تقطعون أرحامكم ، الأصنام فيكم منصوبة و الآثام بكم معصوبة . ( 1 ) ( خداوند متعال محمّد صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم را تبليغ كننده بر عالميان و امين براى ابلاغ قرآن و رسالت مبعوث نمود ، در آن حال شما گروه عرب داراى بدترين دين و در بدترين جامعه زندگى مىكرديد در ميان سنگها و مارهاى ناشنوا سكنى داشتيد ، آبهاى تيره مىآشاميديد ، و غذاى خشن مىخورديد و خونهاى يكديگر را مىريختيد و از خويشاوندان خود قطع رابطه مىنموديد ، بتها در ميان شما [ براى پرستش ] نصب شده و گناهان و انحرافها سخت شما را در بر گرفته و به خود بسته بودند . ) الف - مردم عرب در آن دوران كه رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم به پيامبرى بر انگيخته شدند ، بدترين عقائد را كه شرك و لوازم آن بود داشتند . اخلاقيّات بسيار خشن آنان هم معلول همين دورى از توحيد حقيقى بود كه انسانها را لطيف و داراى مكارم اخلاق بار مىآورد . به همين جهت است كه ما در امتداد دوران جاهليّت تا زمان بعثت ، هيچ گونه مطالب مربوط به اخلاق والاى انسانى [ نه فطرى تصعيد نشده ] كه واقعا من انسانى را از خود طبيعى بمقام من اعلاى انسان الهى دگرگون بسازد ، ديده نمىشود ، شما نمىتوانيد در آن دوران نيايشها و مناجاتهايى را مشاهده كنيد كه كشف از قرار گرفتن آدمى با من محدود در رابطه با خداوند بينهايت نمايد . حتّى يك مضمون شبيه به * ( وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْه مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ ) * ( 2 ) ( و ما به انسان از رگ گردن نزديكتريم . ) در فرهنگ دينى آنان پيدا نمىشود .