تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 267

مساهمون:

ص٢٦٧

بتوانى نتيجهء عمل يا عذرت را به پيشگاه الهى عرضه نمائى ، زيرا اين گروه به انصاف و عدالت نيازمندتر از ديگران هستند ، و اداى حقوق همهء مردم جامعه را چنان بجاى بياور كه عذرت در نزد خدا مسموع و قابل پذيرش باشد . ) در جملهء ديگر از همين فرمان در بارهء همين مردم كه متن جامعه را تشكيل مىدهند ، چنين دستور مىدهد : و ليكن أحبّ الأمور إليك أوسطها فى الحقّ و أعمّها فى العدل و أجمعها لرضى الرّعيّة ، فإنّ سخط العامّة يجحف برضى الخاصّة و إنّ سخط الخاصّة يغتفر مع رضى العامّة ( 1 ) ( مالكا ، محبوبترين امور براى تو معتدلترين آنها در رسيدن به حقّ و فراگيرترين آنها در دادگرى و جامعترين آنها به رضاى اين مردم باشد كه متن جامعه را تشكيل مىدهند ، زيرا خشم و غضب اين مردم رضا و خشنودى خواصّ و چشمگيران را از بين مىبرد ، ولى خشم و غضب خواصّ و چشمگيران با خشنودى اين مردم بخشوده مىشود . ) با امثال اين جملات رابطهء امير المؤمنين عليه السّلام با اين گروه سوم به خوبى روشن مىشود كه پرداختن به آن چه از نظر سياسى و چه از نظر اخلاق الهى در درجهء اوّل از اهمّيّت تلقّى شده است .

تقسيم پنجم - اين تقسيم كه در بارهء انسانهائى است كه وظائفى را بعنوان عبادت خدا انجام مىدهند

چنين است : 1 - گروهى هستند كه خدا را از روى رغبت در نعمتهاى دنيوى و اخروى الهى عبادت ميكنند ، اين گونه عبادت مخصوص تجّار است . 2 - گروهى ديگر خدا را به جهت ترس عبادت مىكنند ، اين عبادت هم كار بردگان ناتوان و بىاختيار است .
هامش
( 1 ) ج 2 شماره 53 فرمان مالك اشتر .