ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 212

ترا دريافت . ( ما ذا وجد من فقدك و ما الَّذى فقد من وجدك ) ( 1 ) تصوّر استقلال وجودى براى كائنات به اين خيال كه كائنات در ادامهء وجود خود نيازى به برپا دارنده ندارد و مىتواند با نيروى نهفته در نهادش بقاى خود را در گذرگاه زمان تضمين نمايد ، همان مقدار تصوّر بىاساس است كه نسبت دوام جريان برق به سيم و لامپ اگر اين معنى را بپذيريم كه همهء موجودات در كى در بارهء دريافت فيض مستمرّ از خداوند سبحان دارند ، قطعا خشوع و خضوع و تسليم شدن همهء موجودات به آن ذات اقدس را نيز پذيرفته‌ايم . با توجّه به جريان و بروز حيات و انديشه و تعقّل از مجراى عالم هستى ، بايد اين اصل مبنائى را قبول كنيم كه همهء موجودات از درك و اختيارى مناسب ماهيّتى كه دارند ، برخوردار مىباشند ، آيات قرآنى در مواردى متعدّد تسبيح و سجدهء همهء كائنات را بمقام ربوبى تصريح نموده است . از آن جمله - * ( سَبَّحَ لِلَّه ما فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ) * ( 2 ) ( براى او تسبيح مىگويد آنچه كه در آسمانها و زمين است . ) اين مضمون در حدود 10 مورد از آيات قرآنى وارد شده است . و كلمهء سجده در 4 مورد بهمهء اشياء نسبت داده شده است مانند * ( وَلِلَّه يَسْجُدُ ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرْضِ ) * ( 3 ) ( و براى او سجده مىكند آنچه كه در آسمانها و زمين است . ) در سه جمله بعدى كلمهء مصدرى به كار رفته است - ( غنى كلّ فقير ) ، ( عزّ كلّ ذليل ) ، ( قوّة كلّ ضعيف ) اين گونه استعمال مصدر براى بيان وجود غايت كمال معناى آن مصدر